Όταν τα βρέφη ή παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας δεν κοιμούνται καλά, οι αρνητικές επιπτώσεις επηρεάζουν τα ίδια, αλλά και την υπόλοιπη οικογένεια, ιδιαίτερα τους γονείς τους. Για τους λόγους αυτούς είναι σημαντικό τόσο οι γιατροί των παιδιών όσο και οι γιατροί τους να προσπαθούν να καταλαβαίνουν το γιατί υπάρχει πρόβλημα ύπνου στο παιδί και στη συνέχεια να λαμβάνουν μέτρα αντιμετώπισης.

Ο ύπνος των βρεφών και παιδιών επηρεάζεται από τη διατροφή τους, αλλά και από πολλούς άλλους παράγοντες. Τρόφιμα που είναι πλούσια σε τρυπτοφάνη και βιταμίνες Β προσφέρουν στον οργανισμό νευροδιαβιβαστές, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη που διευκολύνουν την έλευση ενός ευεργετικού και ξεκουραστικού ύπνου.

Το Medlook και τα Heinz for Baby σάς προσφέρουν την ειδική έκδοση «Η διατροφή και ο ύπνος σε βρέφη και παιδιά». Πιστεύουμε ότι η διαπαιδαγώγηση όλων στη σχέση διατροφής και προβλημάτων ύπνου σε βρέφη και παιδιά είναι απαραίτητη και καρποφόρα για την ανατροφή των παιδιών μας.

Ο ύπνος είναι καθοριστικός για την υγεία μας. Η ορμόνη της ανάπτυξης, η αυξητική ορμόνη δηλαδή, εκκρίνεται όπως και άλλες ορμόνες κατά τη διάρκεια του ύπνου και έχουν πρωταρχικό ρόλο στην αρμονική ανάπτυξη του σώματος των παιδιών.

Ο κακός ύπνος σχετίζεται με πρόκληση παχυσαρκίας, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, ατυχήματα, μειωμένη σχολική απόδοση και άλλα προβλήματα. Όταν τα βρέφη ή παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας δεν κοιμούνται καλά, οι αρνητικές επιπτώσεις επηρεάζουν τα ίδια αλλά και την υπόλοιπη οικογένεια, ιδιαίτερα τους γονείς τους. Για τους λόγους αυτούς είναι σημαντικό τόσο οι γιατροί των παιδιών όσο και οι γιατροί τους να προσπαθούν να καταλαβαίνουν το γιατί υπάρχει πρόβλημα ύπνου στο παιδί και στη συνέχεια να λαμβάνουν μέτρα αντιμετώπισης.

Η ανεύρεση της αιτίας που κάνει ένα βρέφος να μην κοιμάται καλά ή να ξυπνά τη νύκτα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Πολύ συχνά θεωρείται ότι ο λόγος που ξυπνά ένα παιδί είναι διότι πεινά. Αυτό όμως δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα στις περισσότερες περιπτώσεις.

Η εισαγωγή των στερεών τροφών στη διατροφή του παιδιού είναι ένα αμφιλεγόμενο θέμα όσον αφορά στη διευκόλυνση του ύπνου. Συνήθως τα στερεά τρόφιμα από πολλούς γονείς εισάγονται στη διατροφή του βρέφους μεταξύ 4 και 6 μηνών, αν και υπάρχουν οδηγίες που συστήνουν την έναρξή τους μετά την ηλικία των 6 μηνών.

Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι η εισαγωγή στερεών τροφών νωρίς σχετίζεται με καλύτερο ύπνο των παιδιών. Ωστόσο αυτή δεν είναι η άποψη όλων, διότι υπάρχει ο ισχυρισμός ότι η πρώιμη έναρξη των στερεών τροφών μπορεί να προκαλεί ενοχλήσεις σ’ ένα ανώριμο πεπτικό σύστημα του παιδιού.

Η μητέρα που θηλάζει πρέπει να αποφεύγει την καφεΐνη. Η καφεΐνη, που υπάρχει στον καφέ, το τσάι και σε άλλα τρόφιμα ή ποτά, είναι διεγερτικό που μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τον ύπνο του παιδιού και έτσι πρέπει ν’ αποφεύγεται στη διατροφή του. Επίσης άλλα διεγερτικά, όπως η γλυκόζη χρειάζεται ν’ αποφεύγονται πριν από τον ύπνο του βρέφους και ή του μεγαλύτερου παιδιού.

Η σωστή ενυδάτωση του βρέφους και η ισοζυγισμένη διατροφή του αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον καλό του ύπνο.

Υπάρχουν τρόφιμα που διευκολύνουν τον ύπνο. Η τρυπτοφάνη, που είναι ουσία ευεργετική για τον ύπνο, όπως και η μελατονίνη περιέχονται σε διάφορα τρόφιμα. Όμως είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι χρειάζεται περίπου 1 ώρα από την κατανάλωση τροφίμου πλούσιου σε τρυπτοφάνη για να φτάσει η ουσία αυτή στον εγκέφαλο.

Στα τρόφιμα που διευκολύνουν τον ύπνο περιλαμβάνονται:

    Το ζεστό γάλα

    Η μπανάνα

    Το μέλι

    Η γαλοπούλα

    Η βραστή πατάτα, ιδιαίτερα όταν τη λιώνουμε με ζεστό γάλα

    Το ψωμί ολικής αλέσεως, για παράδειγμα ως φρυγανιά αλειμμένη με μέλι

    Η βρώμη, που είναι πλούσια σε μελατονίνη

    Τα αμύγδαλα

    Το φιστικοβούτυρο.

Τα προβλήματα του ύπνου στα παιδιά είναι συχνά, μπορούν να συμβούν σε βρέφη, σε μικρά ή μεγαλύτερα παιδιά και σε έφηβους και είναι σημαντικό να γνωρίζουμε.

Δικαιολογημένα οι δυσκολίες του ύπνου προκαλούν φόβους και ανησυχίες στους γονείς. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορούν να διαταράξουν τη συμπεριφορά και τη καθημερινή ζωή του παιδιού.

Τα προβλήματα και οι διαταραχές του ύπνου των παιδιών είναι ποικίλα και μπορούν να έχουν διαφορετικούς βαθμούς σοβαρότητας. Μερικά από τα συχνότερα προβλήματα είναι τα ακόλουθα:

    Συχνά ξυπνήματα κατά τη διάρκεια της νύκτας

    Ομιλία κατά τη διάρκεια του ύπνου

    Δυσκολίες του παιδιού για ν’ αποκοιμηθεί

    Ξυπνήματα που συνοδεύονται από κλάματα

    Έντονο αίσθημα ή ανάγκη για ύπνο κατά τη διάρκεια της ημέρας

    Εφιάλτες

    Ενούρηση

    Τρίξιμο και σφίξιμο των δοντιών κατά τη διάρκεια του ύπνου

    Πρόωρο ξύπνημα.

Πολλά από τα προβλήματα του ύπνου των παιδιών σχετίζονται με ακανόνιστες συνήθειες ύπνου ή ακόμη λόγω ανησυχίας και φόβου που δημιουργείται από τη σκέψη ότι θα επέλθει το αποκοίμισμα. Προβλήματα του ύπνου που επιμένουν μπορεί και να σχετίζονται με συμπτώματα συναισθηματικών δυσκολιών.

Η «ανησυχία του χωρισμού» είναι ένα από τα γνωστά αναπτυξιακά ορόσημα της παιδικής ηλικίας. Για όλα τα μικρά παιδιά η ώρα κατά την οποία πρέπει να πάνε στο κρεβάτι για να κοιμηθούν είναι μια χρονική στιγμή χωρισμού. Γι’ αυτό το λόγο θα κάνουν ότι μπορούν για να αποτρέψουν το χωρισμό την ώρα αυτή.

Οι γονείς μπορούν να κάνουν πολλά για να περιορίσουν τα συχνά προβλήματα ύπνου που μπορούν να παρουσιάσουν τα παιδιά τους. Οι γονείς θα πρέπει να τηρούν μια σταθερή ώρα κατά την οποία τα παιδιά πρέπει να πηγαίνουν στο κρεβάτι. Επίσης οι συνήθειες που τηρούνται την ώρα εκείνη για τον ύπνο του παιδιού πρέπει να τηρούνται με συνέπεια.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι γονείς βρίσκουν ότι ταΐζοντας ή κουνώντας τα βρέφη, τα βοηθούν στο ν’ αποκοιμηθούν. Όμως οι γονείς πρέπει να είναι προσεκτικοί όταν το παιδί μεγαλώνει. Πρέπει σταδιακά να το ενθαρρύνουν ν’ αποκοιμιέται χωρίς να το ταΐζουν ή να το κουνούν. Σε διαφορετική περίπτωση το παιδί μελλοντικά θα δυσκολεύεται ν’ αποκοιμιέται μόνο του.

Οι εφιάλτες είναι σχετικά συχνοί στη παιδική ηλικία. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι τα παιδιά θυμούνται τους εφιάλτες και ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει πολύ αρνητικά την ποιότητα ζωής τους. Οι εφιάλτες αρχίζουν σε διάφορες ηλικίες και επηρεάζουν περισσότερο τα κορίτσια παρά τα αγόρια.

Σε μερικά παιδιά οι εφιάλτες είναι συχνοί, σοβαροί και επηρεάζουν αρνητικά τον ύπνο τους με αποτέλεσμα να μη μπορούν να πάρουν την απαραίτητη αναζωογόνηση και ξεκούραση που πρέπει να προσφέρει ο ύπνος.

Υπάρχει και μια ομάδα σπάνιων διαταραχών του ύπνου, που ονομάζονται παραϋπνίες («parasomnias»), κατά τις οποίες ο οργανισμός δεν ανταποκρίνεται στα συνήθη ερεθίσματα. Τέτοιες διαταραχές είναι η υπνοβασία, η ομιλία κατά τη διάρκεια του ύπνου και οι τρόμοι που νιώθουν τα παιδιά όταν κοιμούνται.

Οι τρόμοι που νιώθουν τα παιδιά κατά τη διάρκεια του ύπνου είναι διαφορετικοί από τους εφιάλτες. Το παιδί με τρόμο ύπνου μπορεί να ουρλιάζει ανεξέλεγκτα και να φαίνεται ότι είναι ξύπνιο ενώ στη πραγματικότητα βρίσκεται σε μια κατάσταση σύγχυσης και δεν μπορεί να επικοινωνεί με το περιβάλλον του. Οι τρόμοι ύπνου αρχίζουν συνήθως στις ηλικίες μεταξύ 4 και 12 ετών.

Τα παιδιά που υπνοβατούν φαίνονται σαν να είναι ξύπνια ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Γι’ αυτό το λόγο όταν μετακινούνται και περπατούν μπορεί να πάθουν κακό. Η υπνοβασία αρχίζει συνήθως στις ηλικίες από 6 έως 12 ετών. Η υπνοβασία και οι τρόμοι του ύπνου συμβαίνουν συνήθως μέσα σε οικογένειες που έχουν τέτοιο ιστορικό. Επίσης επηρεάζουν συχνότερα τα αγόρια παρά τα κορίτσια.

Οι σοβαρές αυτές διαταραχές του ύπνου των παιδιών μπορούν να συμβούν είτε σαν απομονωμένα επεισόδια είτε περιστασιακά. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπνοβασίας και τρόμων του ύπνου τα επεισόδια μπορούν να συμβούν πολλές φορές την ίδια νύκτα ή κάθε νύκτα της εβδομάδας για κάθε χρονικό διάστημα που επέρχονται τέτοιες κρίσεις. Ακόμη μπορεί να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του παιδιού κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται βοήθεια από ψυχίατρο εξειδικευμένο στο παιδί και στον έφηβο και υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να χορηγηθούν. Σε μερικούς έφηβους μπορεί να παρατηρηθεί μια αναστροφή του κανονικού ρυθμού ύπνου και εγρήγορσης. Αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην καθημερινή ζωή.

Ο ύπνος επίσης μπορεί να διαταραχθεί από χρήση ναρκωτικών, από αγχώδεις καταστάσεις και διαταραχές της διάθεσης. Ευτυχώς τα περισσότερα συνήθη προβλήματα του ύπνου των παιδιών καλυτερεύουν και φεύγουν με το μεγάλωμα και την ωρίμανση των παιδιών. Το ίδιο συμβαίνει και με τις σοβαρότερες διαταραχές όπως οι εφιάλτες, οι τρόμοι του ύπνου και υπνοβασίες.

Οι γονείς είναι χρήσιμο να συμβουλεύονται τους παιδίατρους τους κάθε φορά που ανησυχούν για τα προβλήματα ύπνου των παιδιών τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις η παρέμβαση ειδικών ψυχιάτρων για το παιδί και τον έφηβο είναι αναγκαία και μπορεί να βοηθήσει.

Heinz for Baby

medlook.net