Οι ασθενείς με οργανικά προβλήματα παρουσιάζουν συχνά ψυχοκοινωνικά προβλήματα και ψυχιατρικές διαταραχές. Ο καρκίνος αποτελεί ψυχοτραυματικό παράγοντα σε πολλούς ασθενείς . Το 50% των ασθενών με καρκίνο κατά προσέγγιση εκδηλώνουν ψυχιατρικές διαταραχές εξαιτίας της ασθένειάς τους.

Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία, οι περισσότερες ψυχιατρικές διαταραχές που παρατηρούνται σε ασθενείς με καρκίνο, είναι αντιδράσεις στη διάγνωση της νόσου, την πρόγνωση και τις θεραπευτικές τεχνικές. Από ερευνητικά δεδομένα, περίπου 50% θα παρουσιάσουν στην πορεία της νόσου ψυχιατρική συμπτωματολογία (Derogatis et al., 1983), 68% διαταραχές προσαρμογής, 13% μείζονες συναισθηματικές διαταραχές, 8% οργανικό ψυχοσύνδρομο, 4% αγχώδεις εκδηλώσεις (Massie and Holland, 1987).

Στην Ελλάδα περίπου 1/3 ασθενών παρουσίασαν στην πορεία της νόσου 31% αγχώδη συμπτωματολογία, 25% καταθλιπτική συμπτωματολογία (Iconomou et al., 2004). Η κοινωνική ζωή του πάσχοντος αλλάζει σημαντικά και επηρεάζεται από: το οικογενειακό πλαίσιο, την υποστήριξη που παρέχει και τη στάση που έχει απέναντι στον άρρωστο και τη νόσο, και από την εντόπιση του καρκίνου.

Ασθενείς με πρωτοπαθή νεοπλάσματα στο ΚΝΣ είναι δυνατό να παρουσιάζουν ψυχιατρικά συμπτώματα του τύπου των αγχωδών διαταραχών τα οποία σχετίζονται με την εντόπιση τους στον εγκέφαλο. Οι Holland and Rowland περιγράφουν την αντίδραση των ασθενών που ακολουθεί τη διάγνωση του καρκίνου, η οποία χαρακτηρίζεται από αμηχανία, συναισθηματικό μούδιασμα και άρνηση, αισθήματα απελπισίας και απόγνωσης. Μελέτες έδειξαν ότι ο καρκίνος του παγκρέατος μέσω παρανεοπλασματικού συνδρόμου και πιθανής αλλαγής της σερετονινεργικής λειτουργίας οδηγεί σε καταθλιπτική διαταραχή  ακόμα και πριν εμφανιστούν τα κλινικά συμπτώματα της νόσου του καρκίνου. Οι ασθενείς με καρκίνο αυτοκτονούν 2 φορές συχνότερα από τον γενικό πληθυσμό και ο αυτοκτονικός ιδεασμός στους καταληκτικούς ασθενείς είναι αυξημένος (8,5-17,5%).

Επίσης μελέτες έδειξαν ότι αίτια της εμφάνισης του οργανικού ψυχοσυνδρόμου αποτελούν οι μεταστάσεις στον εγκέφαλο, η τοξικότητα της  χημειοθεραπείας, οι μεταβολικές διαταραχές από βλάβες ζωτικών οργανισμών (ήπαρ, νεφρά), διαταραχές ηλεκτρολυτών από εμέτους χημειοθεραπείας ή υπερασβεστιαιμία λόγω οστεολυτικών μεταστάσεων, φάρμακα και παρανεοπλασματικά σύνδρμα. Οι ογκολογικοί ασθενείς χρήζουν ιδιαίτερη αντιμετώπιση λόγω των ειδικών ψυχολογικών και ψυχιατρικών διαταραχών που εμφανίζουν εξαιτίας της νόσου.

Οι ογκολογικοί ασθενείς παρουσιάζουν συχνά ψυχολογικά προβλήματα και ψυχιατρικές διαταραχές. Κύριες αιτίες της ψυχοπαθολογίας στους ασθενείς με καρκίνο αποτελούν οι μεταβολικές διαταραχές, τα φάρμακα και τα είδη της θεραπείας του καρκίνου και οι παρενέργειες αυτών καθώς και η αρχική αντιμετώπιση των διαταραχών ( ψυχολογικών και ψυχιατρικών) των ασθενών αυτών.  Στη θεραπευτική αντιμετώπισή τους πρωταρχικής σημασίας αποτελεί η σχέση ιατρού-ασθενούς, η υποστηρικτική-ψυχοθεραπευτική αγωγή, συμβουλευτική με περιβάλλον- φροντιστές και η συνεργασία των ψυχιάτρων με την ογκολογική ομάδα.

 

 

 

 

Στυλιανίδου Π. Στυλιανή 

 MD Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος, Επιμελήτρια Α΄,Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ,  Θεολόγος Α.Π.Θ., MSc Θεολογίας, Α.Π.Θ., Π.Μ.Σ.: ¨»Θεολογία και Πολιτισμός»,  MSc Ιατρικής Α.Π.Θ., Δ.Π.Μ.Σ.: «Σύγχρονες Ιατρικές Πράξεις: Δικαική Ρύθμιση και Βιοηθική Διάσταση»