Το ψάρι είναι μια τροφή με σημαντική διατροφική αξία αλλά πολύ ιδιαίτερη γεύση, που είναι στενά συνδεδεμένη με την ελληνική δίαιτα και παράδοση. Το ψάρι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κρητικής παραδοσιακής μας διατροφής και βάσει της κατανάλωσης του, η Ελλάδα κατατάσσεται στη δεύτερη θέση (μετά την Ισπανία) ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης.

Τα ψάρια είναι μια πολύτιμη πηγή πρωτεϊνών, που έχουν υψηλότερη ποιότητα και διατροφική αξία από εκείνη του κρέατος. Η περιεκτικότητά τους σε λίπος διαφέρει πολύ ανάλογα με το είδος του ψαριού. Παράλληλα με την παροχή αμινοξέων και λίπους, τα ψάρια είναι πλούσιες πηγές για πολλές βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Τα άλιπα ψάρια με το λευκό δέρμα αποτελούν μια πολύ ιγιεινή και χαμηλή σε θερμίδες επιλογή για τη διατροφή μας.
Τα ψάρια δίνουν στον οργανισμό μας πρωτεϊνες υψηλής βιολογικής αξίας, απαραίτητες για τη δόμηση των ιστών και την αποκατάσταση των φθορών τους. Περιέχουν από όλα τα είδη λιπών (μονοακόρεστα, πολυακόρεστα και κορεσμένα).

Επίσης, είναι πηγή πολλών βιταμινών. Από τις λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K), τα ψάρια μας παρέχουν κυρίως τις Α και D. Ψάρια όπως ο σολομός είναι καλή πηγή βιταμίνης Α, που είναι η βιταμίνη της όρασης. Τη βιταμίνη D, η οποία είναι υπεύθυνη για την αύξηση και τον εμπλουτισμό των δοντιών καθώς και την απορρόφηση ασβεστίου και φωσφόρου. Οι λιποδιαλυτές βιταμίνες Α και D βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια και στο ήπαρ των άλλων ψαριών και το λάδι τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπυκνωμένο συμπλήρωμα βιταμινών.

Πέρα από τις λιποδιαλυτές βιταμίνες τα ψάρια μας παρέχουν και υδατοδιαλυτές βιταμίνες του συμπλέγματος Β, που είναι σημαντικές για το μεταβολισμό των βασικών διατροφικών στοιχείων αλλά και για την υγεία των νευρικών ιστών και των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Τα βασικά μεταλλικά στοιχεία που παίρνουμε από τα ψάρια είναι το ασβέστιο, που περιέχεται στα μικρά ψαράκια και στα κόκκαλα τους (π.χ. γαύρος και μαρίδα), αλλά και ο φώσφορος. Και τα δύο μαζί με τη βιταμίνη D, βοηθούν στην καλύτερη δόμηση των δοντιών και των οστών, σελήνιο αλλά και ιώδιο.

Τα Ω-3 λιπαρά οξέα έχουν θετική δράση σε πολλά διαφορετικά συστήματα του οργανισμού μας, όπως είναι η μείωση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων . Περιέχονται στα λιπαρά ψάρια, όπως σκουμπρί, σαρδέλα, γαύρο, τόνο, σολομό, πέστροφα, αλλά και στα θαλασσινά.
Τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή αποτελούν ένα αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής και γενικότερα της μεσογειακής διατροφής, και ιδιαίτερα του καλοκαιρινού τραπεζιού. Είκναι πλούσια σε ιώδιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο (στρείδια), μαγγάνιο, κάλιο, σελ΄νιο, φώσφορο και ασβέστιο. Ακόμα, είναι οργανισμοί πλούσιοι σε βιταμίνες όπως Α, σύμπλεγμα βιταμινών Β, που είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία και την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος.

 

 

 

 

Πέτρος Κοσμαδάκης
Executive – Consultant chef