Σε ιατρικό επίπεδο ο όρος νεογνό (στα λατινικά neonatus) χρησιμοποιείται για τις πρώτες 28 ημέρες της ζωής ενός βρέφους, άσχετα με το είδος του τοκετού από τον οποίο προήλθε αυτό (πρόωρο, πολλαπλό, φυσιολογικό ή καισαρική τομή).

Ενώ σαν βρεφική ηλικία, ορίζεται το διάστημα από την γέννηση έως το τέλος του 2ου έτους του παιδιού, κατά την διάρκεια του οποίου παρατηρούνται:  α) μεγάλη σωματική ανάπτυξη και β) ταχύτατη ψυχοκινητική του εξέλιξη.

Φροντίδα των γεννητικών οργάνων

Τα κοριτσάκια λόγω της ανατομίας τους, χρειάζονται ιδιαίτερη περιποίηση για να είναι τα γεννητικά τους όργανα πάντοτε καθαρά. Ο καθαρισμός τους ανάμεσα στα χείλη πρέπει να γίνεται σχολαστικά, γιατί σε αυτό το σημείο συνήθως μαζεύονται μύκητες και βακτήρια, και με λεπτούς χειρισμούς, καθώς το δέρμα τους είναι πολύ τρυφερό και ευαίσθητο, για να μην τραυματιστούν.

Πρέπει να αποφεύγεται, η χρήση των σφουγγαριών, που αποτελούν εστίες μικροβίων, και η συνεχής χρήση των μωρομάντηλων. Αντίθετα, προτείνεται το πλύσιμο με καθαρά χέρια, χρησιμοποιώντας χλιαρό τρεχούμενο νερό και το κατάλληλο σαπούνι. Η φορά πλυσίματος, πρέπει να είναι πάντοτε η ίδια και από εμπρός προς τα πίσω, έτσι ώστε να μην μεταφέρονται κόπρανα από τον πρωκτό στο αιδοίο. (Η ανατομία των κοριτσιών είναι τέτοια που η κακή υγιεινή κάνει πολύ εύκολη την εμφάνιση κυστίτιδας ή αιδοιοκολπίτιδας).

Στην συνέχεια, η περιοχή στεγνώνεται καλά, κατά προτίμηση με καθαρό βαμβακερό πετσετάκι,  και εφαρμόζεται μία κρέμα για την πρόληψη του συγκάματος.

Σε περίπτωση που εμφανιστεί κάποιος ερεθισμός, μπορεί να βοηθήσει το ξέπλυμα με χαμομήλι, το οποίο έχει αντισηπτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες.

Παράτριμμα ή σύγκαμα

Το σύγκαμα είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα της βρεφικής ηλικίας και προκαλείται από τον ερεθισμό του δέρματος του μωρού σας από τα ίδια του τα ούρα. Ουσιαστικά δεν υπάρχει λόγος να ταλαιπωρήσει ένα μωρό, αφού είναι πολύ απλό να προληφθεί, καθώς προκαλείται από την έλλειψη σωστής υγιεινής, (σε περιπτώσεις που το μωρό μένει λερωμένο για πολύ ώρα).

Όταν κάνει την εμφάνισή του, το δέρμα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων αρχικά κοκκινίζει, με αποτέλεσμα το μωρό να πονάει, και να γίνεται ανήσυχο.

Αν η κοκκινίλα δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα η περιοχή θα μολυνθεί με μύκητες, λόγω των ιδανικών συνθηκών που επικρατούν στο σημείο αυτό, η υγρασία δηλαδή και η θερμότητα.

Όταν  το σύγκαμα μολύνεται με μύκητες, οι βλάβες επεκτείνονται, το κοκκίνισμα γίνεται πιο έντονο και στην περιοχή κάνουν την εμφάνισή τους φυσαλίδες που σε κάποια σημεία ξεφλουδίζουν.

Κρίνεται λοιπόν σκόπιμη, για την αποφυγή αυτής της δυσάρεστης και για το μωρό και για την μητέρα κατάστασης, η εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων, που είναι δοκιμασμένα και αποτελεσματικά για την πρόληψή του,.

Το μωρό πρέπει να αλλάζετε συχνά, αν είναι δυνατόν αμέσως μόλις λερωθεί, (ακόμη και αν έχει αλλαχθεί πριν από λίγο) και να καθαρίζεται με τον τρόπο που έχει προαναφερθεί.

Επίσης, καλό είναι να μένει  όσο το δυνατόν περισσότερη ώρα χωρίς πάνα για να αερίζεται το σημείο αυτό επαρκώς. Για παράδειγμα, καθαρίστε το και ασχοληθείτε λίγη ώρα παίζοντας μαζί του πριν του κολλήσετε την καινούργια πάνα.

Σε κάθε αλλαγή πάνας να χρησιμοποιείται μία αλοιφή κατάλληλη για αυτήν την χρήση. Σίγουρα θα σας προτείνουν κάποια από το μαιευτήριο ή μπορείτε να συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας.

Αν παρόλα αυτά  προκύψει το πρόβλημα και η περιοχή είναι μολυσμένη με μύκητες θα πρέπει για την θεραπεία του συγκάματος, να τοποθετήσετε ειδικές αντιμυκητιασικές ή ακόμη και κορτιζονούχες  αλοιφές, τις οποίες θα συνταγογραφήσει ο γιατρός σας. Να θυμάστε ότι πρέπει η εφαρμογή τους να γίνεται πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες του και ποτέ ανεξέλεγκτα.

Αιδοιοκολπίτιδα

Με τον όρο αυτό περιγράφεται η λοίμωξη του αιδοίου και του κόλπου, που είναι και το συχνότερο γυναικολογικό πρόβλημα της βρεφικής ηλικίας. Τις περισσότερες φορές αρχικά προσβάλλεται το αιδοίο και στην συνέχεια ο κόλπος.

Η αιδοιοκολπίτιδα στα βρέφη εκδηλώνεται με ερυθρότητα του αιδοίου, κολπική υπερέκκριση κ.ά.

Οι παράγοντες που ευνοούν  την εκδήλωση της νόσου είναι κυρίως ανατομικοί, όπως το λεπτό και ευαίσθητο δέρμα του αιδοίου και ο ατροφικός κολπικός βλεννογόνος, που δεν προστατεύεται από την δράση των οιστρογόνων.

O ανεπαρκής καθαρισμός του αιδοίου μετά από την κένωση του εντέρου ή όταν αυτός γίνεται με λάθος τρόπο, μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση της νόσου.

Τέλος, όσον αφορά περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης λοίμωξης, όσο σοκαριστικό και αν ακούγεται, κρίνεται σκόπιμο να εξετασθεί και το ενδεχόμενο σεξουαλικής κακοποίησης του μωρού.

 Για κάθε ύποπτη εκδήλωση πρέπει να ενημερωθεί ο παιδίατρος, ο οποίος θα κρίνει αν πρέπει να ζητήσει και την γνώμη του παιδογυναικολόγου.

Η διαγνωστική προσέγγιση του προβλήματος ξεκινά πάντα με τη λήψη ιστορικού από τους γονείς ή τους κηδεμόνες, αφού οι κατάλληλες ερωτήσεις μπορούν πολλές φορές να αποκαλύψουν τί είναι αυτό που προκαλεί την λοίμωξη.

Η εξέταση ολοκληρώνεται με την λήψη καλλιεργειών των κολπικών υγρών, ώστε να εντοπισθεί το είδος του μικροβίου και να δοθεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Πρέπει να αναφερθεί, ότι σε κάποιες περιπτώσεις, αρκεί η βελτίωση των υγειονομικών συνηθειών για να επιλυθεί το πρόβλημα. Η πλύση του αιδοίου με άφθονο χλιαρό νερό, η χρήση ουδέτερων σαπουνιών, η διατήρηση της περιοχής όσο το δυνατόν πιο στεγνής, και η εφαρμογή προστατευτικών κρεμών που «στεγανοποιούν» το δέρμα του αιδοίου.

Και επειδή πρέπει να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή πάντα στην πρόληψη, σε αυτό το σημείο είναι σκόπιμο να τονιστεί, ότι ακολουθώντας τους κανόνες για την σωστή περιποίηση της περιοχής των γεννητικών οργάνων, και χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα προϊόντα, που δεν προκαλούν ερεθισμό στην ουρήθρα, μπορεί να προληφθεί και η ουρολοίμωξη, μία μικροβιακή δηλαδή λοίμωξη στο ουροποιητικό σύστημα του βρέφους που αποτελεί ένα αρκετά συχνό πρόβλημα της βρεφικής ηλικίας και αφορά το 3-8% των κοριτσιών.

φωτο: paidiatros.com

 

 

 

 

 

Άρσα Κιλιτζιάν

Μαία – Πρώην Καθηγήτρια Εφαρμογών Τ.Ε.Ι. Αθήνας

Συντάκτρια Υγείας Δρόμοι