Ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα, με ελληνική σφραγίδα, μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο σύμμαχο όσων επιθυμούν να κόψουν το τσιγάρο. Ο λόγος για το TOB-G, η πιλοτική εφαρμογή του οποίου συνοδεύτηκε από ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

4 στους 10 ασθενείς διέκοψαν το κάπνισμα και παρέμειναν «μη καπνιστές» 6 μήνες μετά, ενώ έγκυες γυναίκες και διαβητικοί είχαν τα υψηλότερα ποσοστά διακοπής καπνίσματος. Το πρόγραμμα προσφέρει εξειδικευμένη βοήθεια για τη διακοπή του καπνίσματος σε 5 ειδικές ομάδες του πληθυσμού, που βρίσκονται σε κίνδυνο εξαιτίας του καπνίσματος. Όπως αναφέρθηκε σε συνέντευξη τύπου, με την παρέμβαση ειδικών επιστημόνων που είχαν εκπαιδευτεί μέσω των κατευθυντήριων οδηγιών του προγράμματος TOB-G, ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη τύπου 2, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), έγκυες γυναίκες και έφηβοι διέκοψαν με επιτυχία το κάπνισμα. Όπως τονίστηκε, η πρόσβαση στις Κατευθυντήριες Οδηγίες είναι εύκολη για κάθε ενδιαφερόμενο, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας e-learning του TOB-G και εντελώς δωρεάν, ενώ ειδική έντυπη έκδοση διανέμεται δωρεάν σε επιστήμονες.

Το πρόγραμμα TOB-G χρηματοδοτείται από την Ε.Ε., ενώ για την υλοποίησή του συνεργάστηκαν 5 ευρωπαϊκοί φορείς. Οι κατευθυντήριες οδηγίες κυκλοφόρησαν αρχικά σε έντυπη έκδοση, ενώ στη σημερινή ψηφιακή μορφή τους, ως πλατφόρμα e-learning, έχουν ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση όλοι οι ενδιαφερόμενοι εντός και εκτός των συνόρων της Ευρώπης. Το πρόγραμμα e-learning του TOB-G, αναμένεται να αποτελέσει βασικό επιστημονικό εργαλείο εκπαίδευσης για κάθε ειδικό, που επιθυμεί να αποκτήσει δεξιότητες, ώστε να βοηθήσει ειδικές ομάδες καπνιστών να εγκαταλείψουν το κάπνισμα.

«Την ώρα που η χώρα μας βρίσκεται ακόμη πίσω στη διακοπή του καπνίσματος και κυρίως στην προστασία από το παθητικό κάπνισμα, στην Ευρώπη πρωτοπορούμε σε επιστημονικές δραστηριότητες για τη διακοπή του καπνίσματος», τόνισε στην ομιλία του, ο επικεφαλής του προγράμματος TOB-G, τ. αναπληρωτή Καθηγητής των Πανεπιστημίων Αθηνών και Harvard και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολεγίου Ελλάδος, Παναγιώτης Μπεχράκης.

«Η ιατρική του 21ου αιώνα έχει αρχίσει να συμπληρώνει, το μέχρι σήμερα νοσοκομειακο-κεντρικό μοντέλο, με την αύξηση των δραστηριοτήτων της στον τομέα της πρόληψης. Αντί να τρέχει, δηλαδή, πίσω από το νόσημα, ακολουθεί πλέον την Ιπποκρατική αρχή: «Κάλλιον του θεραπεύειν, το προλαµβάνειν». Ετσι, στη λογική ότι «ένα κλειδί δεν μπορεί να ανοίξει όλες τις πόρτες» δημιουργήσαμε το TOB-G, για να βοηθήσουμε ακριβώς αυτές τις κατηγορίες των ανθρώπων, που χρειάζονται στοχευμένη βοήθεια, η οποία μέχρι σήμερα δεν υπήρχε. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του TOB-G, στις οποίες έχουν πρόσβαση οι ειδικοί της υγείας – μέσω έντυπης και ηλεκτρονικής έκδοσης και εντελώς δωρεάν – αναμένεται να προσφέρουν μια καινοτόμο και οικονομικά αποδοτική προσέγγιση στο πρόβλημα της διακοπής του καπνίσματος, το οποίο σήμερα θεωρείται μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας», συμπλήρωσε ο κ.Μπεχράκης.

Στις τρεις εκπαιδευτικές ημερίδες, οι περίπου 150 επιστήμονες που συμμετείχαν, μεταξύ αυτών γιατροί παθολόγοι, καρδιολόγοι, πνευμονολόγοι, ενδοκρινολόγοι, ψυχίατροι, μαίες και σχολικοί ψυχολόγοι, εκπαιδεύτηκαν πάνω στις κατευθυντήριες οδηγίες του TOB-G και αξιολογήθηκαν για τις γνώσεις, τη στάση και τις πεποιθήσεις τους πάνω στη διακοπή του καπνίσματος, σε 3 στάδια: πριν, κατά τη διάρκεια και 6 μήνες μετά την παρέμβαση, καθώς και για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του προγράμματος στην κλινική πράξη

Τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν ότι, οι ημερίδες εκπαίδευσης οδήγησαν σε στατιστικά σημαντική αύξηση των γνώσεων των επιστημόνων υγείας, αλλά και σημαντική αύξηση της πρόθεσής τους να εμπλέξουν τον ασθενή τους, στη διακοπή του καπνίσματος. Επίσης, κατά τη διάρκεια επαναξιολόγησης μετά από 6 μήνες, φάνηκε ότι οι επιστήμονες της υγείας, διατήρησαν τις γνώσεις που είχαν αποκομίσει, αλλά και την πρόθεση να βοηθήσουν τους ασθενείς τους.

Να σημειωθεί ότι η πλειοψηφία των επιστημόνων (76% – 93%) δεν είχαν λάβει καμία εκπαίδευση στη θεραπευτική αντιμετώπιση της διακοπής του καπνίσματος, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό ήταν καπνιστές (22%) ή πρώην καπνιστές, που είχαν εγκαταλείψει το κάπνισμα.

Οι επιστήμονες της υγείας εφάρμοσαν τις κατευθυντήριες οδηγίες του TOB-G προσεγγίζοντας περίπου 300 καπνιστές των συγκεκριμένων ομάδων. Οι παρεμβάσεις έγιναν, από τον Οκτώβριο του 2016, μέχρι τον Οκτώβριο του 2017, μέσω γνωσιακής, συμπεριφορικής, φαρμακολογικής (όπου υπήρχε ένδειξη) προσέγγισης, ή με τον συνδυασμό όλων των παραπάνω και κατά την κρίση του εκπαιδευμένου επιστήμονα της υγείας.

‘Οταν ολοκληρώθηκε η παρέμβαση (και μετά από επανέλεγχο στους 2 και 6 μήνες) αποδείχθηκε ότι τα ποσοστά επιτυχίας άγγιξαν το 40%, κάτι που σημαίνει ότι οι 4 στους 10 συμμετέχοντες, κατάφεραν να διακόψουν το κάπνισμα, αλλά και να παραμείνουν «μη καπνιστές», έως και 6 μήνες μετά.

Οπως είπε η Αννα Κοκκέβη, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ και επικεφαλής της εφαρμογής του προγράμματος TOB-G στους εφήβους, σημείωσε ότι το πρόγραμμα στις εν λόγω ηλικίες έχει φανεί από τις παρεμβάσεις, ότι έχει περιθώρια βελτίωσης. Το πρόγραμμα συνεχίζεται και δεν έχει δώσει ακόμη τελικά αποτελέσματα. Σημαντικό ρόλο στην αντίσταση του εφηβικού πληθυσμού στην προσπάθεια διακοπής, διαδραματίζει η διαφήμιση, η πίεση του περιβάλλοντος των συνομηλίκων τους και η έκθεση τους στο παθητικό κάπνισμα από τους γονείς τους, αλλά και στους χώρους κοινωνικοποίησης και διασκέδασης.

Επιτυχής ήταν η έκβαση του προγράμματος σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακές παθήσεις και ΧΑΠ. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στο πρόγραμμα, που διεξήχθη με επιστημονική υπεύθυνη την καθηγήτρια Αντιγόνα Τροφόρ, και στο οποίο συμμετείχαν 50 επιστήμονες και 150 ασθενείς, τα επικυρωμένα – και με χρήση δείγματος αναπνοής – αποτελέσματα έδειξαν τα εξής αποτελέσματα διακοπής στους 6 μήνες:

Καρδιοπαθείς: 36%
Ασθενείς με ΧΑΠ: 33%
Ασθενείς με Διαβήτη: 39%
Εξίσου ικανοποιητικά ήταν τα αποτελέσματα από την παρέμβαση για τη διακοπή του καπνίσματος, που έγινε στα μαιευτήρια “’Ελενα Βενιζέλου” και “Αλεξάνδρα”, με τη συμμετοχή εκπαιδευμένων μαιών από το Σύλλογο Επιστημόνων Μαιών και Μαιευτών Αθήνας (ΣΕΜΜΑ) σε έγκυες καπνίστριες, ηλικίας από 16 έως 42 ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η επιστημονικά υπεύθυνη Βικτωρία Βιβιλάκη, επικ.Kαθηγήτρια Τμήματος Μαιευτικής ΤΕΙ Αθήνας, το 36% κατά την 6μηνη παρακολούθηση διέκοψε το κάπνισμα.

https://virus.com.gr/polytimos-voithos-diakopis-kapnismatos/