Στην ταινία θρίλερ, Εφιάλτης (Gaslight) του 1944, ο σύζυγος της πρωταγωνίστριας (Ίνγκριντ Μπέργκμαν), προφασίζεται διάφορους λόγους σχετικούς με τη ψυχική της υγεία, ώστε να την απομονώσει μέσα στο σπίτι της, μακριά από οποιαδήποτε ανθρώπινη συναναστροφή, σε σημείο που την πείθει για την πνευματική και ψυχική της αστάθεια! Σκοπός του, να την κλείσει στο φρενοκομείο και να κληρονομήσει την περιουσία της…
-Πώς σου ήρθε τώρα, αυτό;
-Αλήθεια, τώρα, το πιστεύεις; Δεν νομίζω!
-Δεν περίμενα από εσένα να σκεφτείς έτσι…
-Όλα αυτά είναι στην φαντασία τη δική σου και μόνο!
-Είσαι τρελή/ός!
-Δεν πας να σε δει κανένας ψυχίατρος καλύτερα;
-Μόνο εσύ το πιστεύεις αυτό…
-Δεν σε πρόσβαλλα! Εσύ αισθάνεσαι έτσι…
-Νομίζω ότι δεν ξέρεις τι σου γίνεται, τώρα τελευταία!

Στο σπίτι, στη δουλειά, στην παρέα, σε όλων των ειδών τις σχέσεις η Αεριοφωταγώγηση (Gaslight) παραμονεύει…Το κάνουμε ΟΛΟΙ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, και ΣΥΝΕΧΩΣ με αθώο ή ύπουλο σκοπό, υποσυνείδητα ή με επίγνωση…Πρόκειται για την προσπάθειά μας να πείσουμε και να επηρεάσουμε τον Άλλο για την ορθότητα των επιχειρημάτων μας με στόχο να εξυπηρετήσουμε κάθε φορά διάφορους προσωπικούς σκοπούς. Η πιο γνωστή ατάκα είναι: «Κάνεις λάθος! Δεν είναι έτσι τα πράγματα!» Συνήθως σε αυτήν την περίπτωση ο Άλλος θυμώνει και αμύνεται σθεναρά με αποτέλεσμα να μην πειστεί εύκολα ή και καθόλου για το αντίθετο από αυτό που πιστεύει…

Επίσης δεν είναι όλες οι προθέσεις Αεριοφωταγώγησης (Gaslighting) επιλήψιμες.
Για παράδειγμα στις συνεδρίες της Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, ο Σύμβουλος ίσως χρειαστεί να βοηθήσει να απαλλαγεί ο πελάτης του από νοσηρές πεποιθήσεις που του διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα, κάνοντας χρήση των τεχνικών του Gaslighting, και να επανεκτιμήσει τον εαυτό του σε μία άλλη πιο συμφέρουσα για αυτόν βάση…Ο Σύμβουλος όταν χρησιμοποιεί τις τεχνικές του Gaslighting δεν θέλει να πληγώσει, αλλά να βοηθήσει…
Οι επιπτώσεις στον ψυχισμό του ατόμου παραμένουν για αρκετό έως πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ανάλογα την συχνότητα και την ποσότητα έκθεση του στο Gaslighting, τον χαρακτήρα του, αν ζήτησε επαγγελματική βοήθεια ή όχι…

Gaslighting σας εφαρμόζει κάποιο άτομο όταν προσπαθεί να σας κάνει να
αμφιβάλλετε για
την πραγματικότητά σας,
τη μνήμη σας,
την ψυχική υγεία σας,
τις κρίσεις σας για μια κατάσταση,
τα συμπεράσματα σας,
την εγκυρότητα ή
τα συναισθήματά σας,
την προσωπικότητα και
τον χαρακτήρα σας,
τη δουλειά σας,
τις σχέσεις σας,
για κάτι που θεωρείται εσείς φυσιολογικό,
μία υπόσχεση που σας έδωσαν (ή ότι δεν την έδωσαν ή ότι ήταν διαφορετική),
λέτε ψέματα (εξαιτίας του στρες και της σύγχυσης που σας δημιουργεί),
παραμένετε σιωπηλοί με αυτόν ή γενικά,
νιώθετε καταθλιπτικοί (εξαιτίας της κούρασης από την συνεχή άμυνα και την αμφιβολία του εαυτού, και του φόβου από την εσφαλμένη πεποίθηση ότι υπάρχει κάποια ψυχική νόσος),
συνεχώς έχετε δεύτερες σκέψεις για τον εαυτό σας,
αναρωτιέστε με αγωνία αν είστε τόσο ευαίσθητοι,
δυσκολεύεστε να πάρετε έστω και τις πιο απλές αποφάσεις,
απολογείστε πολύ συχνά για τον εαυτό σας,
συχνά έχετε την αίσθηση του ανικανοποίητου,
συχνά δικαιολογείτε την συμπεριφορά του/της συντρόφου σας,
αισθάνεστε συχνά ελλιπείς σχετικά με τους άλλους,
αναπολείτε συχνά έναν προηγούμενο εαυτό πιο ήρεμο, ανέμελο, χαρούμενο…

Στην ταινία θρίλερ, Εφιάλτης (Gaslight), ο σύζυγος-θύτης χρησιμοποίησε το παρακάτω μοντέλο αεριοφωταγώγησης:
1)Καλλιεργώ μία ιδιαίτερη σχέση με το θύμα
2)Το απομονώνω σταδιακά και αποτελεσματικά από οποιεσδήποτε άλλες σχέσεις/επιρροές
3)Χειρίζομαι με ύπουλο τρόπο την πραγματικότητα και την καθημερινότητά του
4)Διαταράσσω την ικανότητα αντίληψης και συλλογισμού του
5)Το κάνω να αμφιβάλει για την πνευματική/ψυχική του υγεία
6)Χρησιμοποιώ τις νευρικές του κρίσεις ως δικαιολογία για τα παραπάνω
7)Ξεφορτώνομαι το θύμα!
Αναγνωρίζετε κάτι από όλα αυτά; Έχουν ξεκινήσει να μας αεριοφωταγωγούν από πολύ τρυφερές ηλικίες! Σκοπός μας είναι να στρέψουμε την αμφισβήτηση από τον εαυτό προς τους ύποπτους ενόχους…

 

 

 

Αλεξάνδρα Γεωργίου
Συνθετική Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας / Εκπαιδευτικός
( Integrative Counselling, COSCA / Πτυχιούχος Φιλοσοφικής Σχολής)
Απλό Τακτικό Μέλος της Ε.Ε.Σ (Ελληνική Εταιρεία Συμβουλευτικής) και της E.A.C (Ευρωπαϊκή Εταιρεία Συμβουλευτικής)