Εάν το ισχίο σας (γοφός) σας πονάει κατά τη διάρκεια της κίνησης ή ακόμα και στην ηρεμία και τον ύπνο και χρειάζεστε εντατική φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων τότε το πιθανότερο είναι να πάσχετε από προχωρημένη αρθρίτιδα.

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστικής αιτιολογίας νόσος η οποία προσβάλει τον αρθρικό χόνδρο και το υποχόνδριο οστούν όλων των αρθρώσεων του σώματος.

Οι φορτιζόμενες αρθρώσεις όπως το γόνατο και το ισχίο λόγω του ότι συγκρατούν όλο το σώμα παρουσιάζουν συχνότερη και εντονότερη συμπτωματολογία και οδηγούν τους ασθενείς στον Ορθοπαιδικό Χειρουργό για να λάβουν τη οριστική θεραπευτική λύση.

Φυσιολογική άρθρωση του ισχίου. 

Η άρθρωση του ισχίου με οστεοαρθρίτιδα.

Συνήθεις αιτίες που προκαλούν πόνο και ελάττωση της κινητικότητας της άρθρωσης του ισχίου

Οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν χρόνιο πόνο και διαταραχή της λειτουργικότητας αυτού είναι η αρθρίτιδα. Η οστεοαρθρίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η μετατραυματική αρθρίτιδα αποτελούν τους συχνότερους τύπους του νοσήματος.

• Οστεοαρθρίτιδα συνήθως συμβαίνει σε ανθρώπους 50 ετών και άνω και συχνά ανευρίσκεται κληρονομικό ιστορικό αρθροπαθειών, Πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του ισχίου από μικρή ηλικία παρατηρείται μορφή δυσπλασίας η οποία θα οδηγήσει σε γρηγορότερη εξέλιξη της νόσου με το πέρας του χρόνου.

• Ρευματοειδής αρθρίτιδα αποτελεί αυτοάνοσο νόσημα με φλεγμονή του αρθρικού υμένα και πρόωρη αλλοίωση των αρθρικών χόνδρων της άρθρωσης με αποτέλεσμα γρηγορότερη έναρξη των συμπτωμάτων του πόνου και της δυσκαμψίας

• Μετατραυματική αρθρίτιδα ακολουθεί συνήθως έναν τραυματισμός της άρθρωσης όπως ένα σοβαρό ενδαρθρικό κάταγμα. Το κάταγμα αυτό μπορεί να προκαλέσει την μη αναστρέψιμη νέκρωση της μηριαίας κεφαλής γνωστή ως οστεονέκρωση. Ο αρθρικός χόνδρος μπορεί να τραυματιστεί και σύντομα να αναπτυχθεί οστεοαρθρίτιδα.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ:
Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται για πολλά χρόνια με συντηρητική αγωγή η οποία αποτελείται από:

Θεραπεία με βλαστοκύτταρα: Η θεραπεία με αυτόλογα βλαστοκύτταρα αποτελεί σήμερα μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις στο τομέα της αναγεννητικής ιατρικής. Έχει ένδειξη σε ελαφρές ως μέσης βαρύτητας αρθρίτιδες της άρθρωσης του ισχίου και συνήθως σε ηλικίες μέχρι 55-60 ετών. Στόχος της θεραπευτικής προσέγγισης με αυτόλογα βλαστοκύτταρα είναι να αναχαιτιστεί η εξέλιξη της αρθρίτιδας και η αναδημιουργία νέων χόνδρινων κυττάρων στην άρθρωση. Η διαδικασία λαμβάνει χώρα στο χειρουργείο όπου και λαμβάνεται μυελός των οστών από τη λεκάνη από τον οποίο, μετά από συγκεκριμένη επεξεργασία, απομονώνονται τα βλαστικά κύτταρα τα οποία υπό την καθοδήγηση του ακτινοσκοπικού μηχανήματος C-arm, εγχέονται με ακρίβεια στο σημείο της βλάβης της άρθρωσης.
• φαρμακευτική αγωγή όπως τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα ειδικά σκευάσματα προστασίας του αρθρικού χόνδρου όπως θειϊκή χονδροϊτίνη, υαλουρονικό οξύ. Η θειϊκή χονδρoϊτίνη λαμβάνεται κάθε μέρα και για μεγάλα χρονικά διαστήματα τα οποία μπορούν να φτάσουν τα 4-6 έτη με μικρά χρονικά διαλλείματα. Το υαλουρονικό οξύ εφαρμόζεται κυρίως σε ενέσιμη μορφή ενδαρθρικά κάθε 6 μήνες σε εβδομαδιαία χορήγηση (5 εγχύσεις). Η δράση του ουσιαστικά είναι λιπαντική αφού προσφέρει στην καταπονημένη άρθρωση συστατικά που τη βοηθούν να κινείται με ευκολία.
Η ενδαρθρική έγχυση κολλαγόνου αποτελεί σήμερα μια νέα θεραπευτική προσέγγιση με πολύ καλά αποτελέσματα στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες ο ασθενής δεν επιθυμεί την χειρουργική αντιμετώπιση του προβλήματός του.
Ο συνδυασμός ενδραρθικών εγχύσεων υαλουρονικού οξέως και κολλαγόνου αποτελεί μια σύγχρονη θεραπευτική πρόταση.

• φυσικοθεραπεία η οποία περιλαμβάνει πρόγραμμα ασκήσεων για τη διατήρηση της μυϊκής ισχύος και ισορροπίας μεταξύ των μυϊκών ομάδων, καθώς επίσης και βελτίωση του εύρους κίνησης αυτής.

• ειδικά βοηθήματα (μπαστούνι, νάρθηκες), μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση για αρκετό χρονικό διάστημα.

• απώλεια του περιττού σωματικού βάρους το οποίο επιφορτίζει όχι μόνο το μυοσκελετικό σύστημα αλλά και όλο τον οργανισμό

• αποφυγή υπερβολικής καταπόνισης της πάσχουσας άρθρωσης με σχετικό περιορισμό των έντονων δραστηριοτήτων.

Σε προχωρημένα στάδια της οστεοαρθρίτιδας όμως τα προαναφερθέντα μέτρα δεν επαρκούν και η αναγκαιότητα δραστικότερων λύσεων είναι επιτακτική.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
ΘΕΡΑΠΕΙΑ:
ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΜΙΚΡΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός σε συνεννόηση με τον ασθενή και την οικογένειά του θα αποφασίσουν από κοινού για την ωφελιμότητα της χειρουργικής επέμβασης για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου εφαρμόζεται από το 1960 και πέρασε από πολλά στάδια εξέλιξης και βελτίωσης όσο αφορά στα υλικά κατασκευής αλλά και στον σχεδιασμό.

Σήμερα η ορθοπαιδική κοινότητα έχει στα χέρια της μια ευρεία γκάμα σχεδίων και υλικών που το καθένα από αυτά εξυπηρετεί και τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ατόμου και τις ιδιαιτερότητες του νοσήματός του.

Ειδικά κράματα τιτανίου, χρώμιο-κοβάλτιου καθώς και κεραμικά υλικά υψηλής αντοχής προσφέρουν άψογη ανατομική εφαρμογή και ανθεκτικότητα στο πέρας του χρόνου.

Η μέθοδος ALMIS βασίζεται στη χειρουργική φιλοσοφία της επέμβασης με την ελάχιστη δυνατή βλάβη των ιστών.
Στη χειρουργική του ισχίου σήμερα δεν κόβουμε τους μαλακούς ιστούς – μύες, αλλά η προσπέλαση στην άρθρωση γίνεται με τον διαχωρισμό των μυΐκών ομάδων κατά τέτοιο τρόπο ώστε να προσεγγιστεί ή άρθρωση που χειρουργούμε με το δυνατό πιο αναίμακτο τρόπο.

Τα οφέλη της ALMIS μεθόδου αυτής είναι ότι ο ασθενής:

έχει την ελάχιστη απώλεια αίματος γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα χρειαστεί να μεταγγιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά το τέλος της επέμβασης
ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος που συμβάλλει στη γρηγορότερη κινητοποίηση του ασθενούς άμεσα μετά το χειρουργείο
λόγω του ότι δεν κόβονται οι μυϊκές ομάδες το άτομο έχει γρηγορότερη αποκατάσταση και επιστροφή στις καθημερινές του δραστηριότητες
η χρήση βοηθημάτων όπως περπατούρα, πατερίτσες ή μπαστούνι περιορίζεται στις 15 ημέρες σε σύγκριση με τη κλασική μέθοδο που χρειαζόταν υποβοήθηση για έξι εβδομάδες.
Από την ολική αρθροπλαστική του ισχίου βρίσκουν ανακούφιση οι ασθενείς με συμπτώματα όπως:

• Πόνος στο ισχίο που περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητες όπως το περπάτημα και την ανάπαυση.

• Ο πόνος συνεχίζεται κατά τη διάρκεια της ξεκούρασης και του ύπνου

• Η δυσκαμψία περιορίζει την ικανότητα της κίνησης και της έγερσης του σκέλους

• Η φαρμακευτική αγωγή δεν προσφέρει επαρκή ανακούφιση από τα συμπτώματα

• Οι παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής δεν σας επιτρέπουν τη χρήση τους

• Άλλες θεραπευτικές μέθοδοι όπως η φυσικοθεραπεία ή η χρήση ειδικών βοηθημάτων βάδισης δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τον πόνο.

Η εξέταση από τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός σας θα εξετάσει όλες τις παραμέτρους που συνθέτουν τη γενική σας υγεία καθώς και το ειδικό πρόβλημα που σας απασχολεί και θα αποφασίσει πότε η ολική αρθροπλαστική αποτελεί τη καλύτερη μέθοδο αντιμετώπισης του πόνου και της κίνησης για εσάς.

Η Ορθοπαιδική εκτίμηση περιλαμβάνει:

• Το ιατρικό ιστορικό της υγείας του ασθενή, τα χρόνια νοσήματα και αλλεργίες που τυχόν έχει και την φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει.

• Κλινική εξέταση αξιολόγησης της ανατομικής κίνησης της πάσχουσας άρθρωσης, το εύρος της και τις περιοχές του άλγους και οι κινήσεις που συνδέονται με αυτό.
Θα γίνει επίσης μέτρηση των μήκος των σκελών, εκτίμηση του άξονα καθώς και κινησιολογική μελέτη της βάδισης (διερεύνηση χωλότητας και αιτιολογίας αυτής). Τέλος θα εκτιμηθεί η μυϊκή ισχύς όλων των μυών που περιβάλουν τη πάσχουσα άρθρωση.

• Απλές ακτινογραφίες που καθορίζουν και την έκταση της βλάβης της άρθρωσης.

• Προαιρετικά μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις αίματος η διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας και σπινθηρογράφημα των οστών.

Προσδοκίες από την επέμβαση

Ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για τη χρονική στιγμή που θα παρθεί η απόφαση για την επέμβαση στο ισχίο είναι η κατανόηση για το τι μπορεί αυτή να μας προσφέρει.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική παρουσιάζουν εντυπωσιακή ελάττωση του πόνου καθώς επίσης και αύξηση της ικανότητας να ανταπεξέρχονται στις καθημερινές δραστηριότητες.

Καλό θα είναι μετεγχειρητικά να μη καταπονείται υπερβολικά η τεχνητή άρθρωση όπως π.χ. το άτομο να μη λαμβάνει μέρος σε αθλητικές δραστηριότητες που απαιτούν ισχυρή σωματική επαφή ή παρατεταμένη κόπωση καθώς επίσης να διατηρείται το σωματικό βάρος σε χαμηλά επίπεδα.

Ημέρα πριν το χειρουργείο

Ιατρική αξιολόγηση και προεγχειρητικές εξετάσεις
Μία ημέρα πριν το χειρουργείο γίνεται η εισαγωγή στην κλινική και διενεργείται ο προεγχειρητικός έλεγχος ο οποίος περιλαμβάνει καρδιολογική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα και ενίοτε υπερηχογράφημα καρδιάς.

Επίσης ακτινογραφία θώρακος, ακτινογραφία του πάσχοντος ισχίου και εξετάσεις αίματος. Ο θεράπων Ορθοπαιδικός διενεργεί την τελευταία κλινική εξέταση και γίνεται η λήψη των προεγχειρητικών φωτογραφιών και video.

Αιμοδοσία

Σήμερα η μέθοδος της αυτομετάγγισης του ασθενούς που εφαρμόζεται στα σύγχρονα ιατρικά κέντρα ελαχιστοποιεί τις απαιτήσεις για λήψη άλλου αίματος.

Παρόλα αυτά 1φιάλη αίματος πρέπει να καταθέσει το συγγενικό και φιλικό περιβάλλον του ασθενή σε οποιοδήποτε νοσοκομείο της χώρας δηλώνοντας το όνομα του ασθενή που προορίζεται η φιάλη και που νοσηλεύεται.

Φαρμακευτική αγωγή

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώσει τον θεράποντα Ορθοπαιδικό για τη φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει διότι ίσως πρέπει να γίνει διακοπή σε κάποιο από αυτά μερικές ημέρες πριν το χειρουργείο ή απλώς να γίνει κάποια τροποποίηση στη λήψη τους.

Το χειρουργείο

Τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε μια εξελιγμένη χειρουργική τεχνική -Minimal Invasive Surgery MIS – για την εφαρμογή των εμφυτευμάτων στο ισχίο του ασθενή χρησιμοποιώντας μικρότερη χειρουργική τομή και διαχωρίζοντας τους μυϊκούς ιστούς.

Η τεχνική αυτή επιτρέπει στον ασθενή τη γρηγορότερη κινητοποίηση με ελάχιστο πόνο. Είναι ασφαλέστερη λόγω του μικρού χειρουργικού τραύματος και η επούλωση αυτού επιτελείται σε μικρότερο χρονικό διάστημα.

Η γρηγορότερη κινητοποίηση συμβάλλει στην πρόληψη θρομβοεμβολικών φαινομένων καθώς και επηρεάζει θετικά την ήδη βεβαρημένη ψυχολογία του ασθενή.

Η ημέρα του χειρουργείου έφτασε και ο ασθενής ξυπνά το πρωί και περιμένει δίχως να φάει και να πιει τίποτα. Η επίσκεψη του αναισθησιολόγου θα γίνει για να συζητηθεί το θέμα της μεθόδου της αναισθησίας.

Η αναισθησία μπορεί να είναι ολική ή ραχιαία (αναισθησία από τη μέση και κάτω). Το πια τελικά μέθοδος θα εφαρμοσθεί θα κριθεί από τον αναισθησιολόγο και τη προτίμηση του ασθενή πάντα με γνώμονα την ασφάλεια του θεραπευόμενου.

Η διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης είναι δυο περίπου ώρες και αντικαθίσταται η μηριαία κεφαλή καθώς και η κοτύλη με ειδικά εμφυτεύματα. Τα υλικά που είναι κατασκευασμένα τα εμφυτεύματα είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά και βιοσυμβατά έτσι ώστε να μη δημιουργείται κανένα πρόβλημα.

Πολλοί τύποι αρθροπλαστικών υπάρχουν σήμερα διαθέσιμα στα χέρια του Ορθοπαιδικού χειρουργού. Η αρθροπλαστική του ισχίου αποτελείται από δύο βασικά τμήματα:

1) το τμήμα της κεφαλής που είναι κατασκευασμένο από ειδικό κράμα μετάλλου ή κεραμικού υψηλής αντοχής
2) το τμήμα της κοτύλης που αποτελείται από το μεταλλικό κέλυφος και το ειδικό
πλαστικό ή κεραμικό εσωτερικό τμήμα.

Ειδικό ακρυλικό τσιμέντο (PMMA) χρησιμοποιείται ενίοτε για τη σταθεροποίηση του εμφυτεύματος του μηρού. Σε νεώτερους ασθενής χρησιμοποιούνται ειδικά εμφυτεύματα που διαθέτουν ειδική υφή, τα οποία ενσωματώνονται με το οστούν δίχως την παρεμβολή ακρυλικού τσιμέντου.

Μετά τη χειρουργική επέμβαση ο ασθενής μεταφέρεται στην αίθουσα ανάνηψης όπου και θα παραμείνει για 30 λεπτά περίπου. Εκεί θα λάβει την άμεση μετεγχειρητική φροντίδα και προσοχή. Κατόπιν ο ασθενής μεταφέρεται στο δωμάτιό του.

 

 

 

 

Γεώργιος Δ. Γκουδέλης MD. Ph.D.
Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξειδικευθείς στην Αρθροσκοπική Χειρουργική και την Ορθοπαιδική Αθλητιατρική Ενηλίκων και Παίδων, Heidelberg Germany