Ο πλακούντας, είναι ένα όργανο  που δημιουργείται και αναπτύσσεται κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης  ενώ παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην εξέλιξή της.

Αναπτύσσεται μέσα στην μήτρα  και επιτελεί  δύο σημαντικές λειτουργίες. Μέσω αυτού γίνονται η θρέψη και η «αναπνοή» του εμβρύου. Είναι δηλαδή το όργανο που παρέχει στο έμβρυο οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξή του ενώ συγχρόνως φροντίζει για την απομάκρυνση  των αποβλήτων, όπως το διοξείδιο του άνθρακα και άλλες άχρηστες ουσίες, από το αίμα του μωρού. Πρόκειται για ένα τέλειο λειτουργικά  όργανο, αφού λειτουργεί και σαν ένα είδος φίλτρου, που εμποδίζει τα μικρόβια και τα βακτηρίδια να τον διαπεράσουν και να μολύνουν το έμβρυο.

Ο πλακούντας  έχει δύο πλευρές: Την μητρική που προσκολλάται πάνω στην μήτρα και την εμβρυική από όπου ξεκινούν ο ομφάλιος λώρος που συνδέει  τον πλακούντα με το έμβρυο  και οι υμένες (χόριο και άμνιο) που σχηματίζουν τον σάκο μέσα στον οποίο βρίσκεται το αμνιακό υγρό και το μωρό.

Συνήθως καταλαμβάνει μέρος του πρόσθιου ή του οπίσθιου τμήματος της μήτρας ή τμήμα του πυθμένα της,  ενώ κάποιες φορές βρίσκεται χαμηλότερα. Όταν συμβαίνει αυτό, μιλάμε για «χαμηλή πρόσφυση του πλακούντα» και  τότε ο πλακούντας  χαρακτηρίζεται σαν «προδρομικός»:

Ο προδρομικός πλακούντας μπορεί να είναι:

Παραχείλιος: Ο πλακούντας φτάνει στον τράχηλο αλλά δεν τον καλύπτει.

Επιχείλιος: Καλύπτει τον τράχηλο αλλά αυτός διαστέλλεται κατά την διάρκεια του τοκετού και δε καλύπτεται πλήρως.

Επιπωματικός: Καλύπτει τελείως τον τράχηλο.

Άλλα είδη πλακούντα αποτελούν:

Ο στιφρός πλακούντας. Αυτή η κατάσταση εμφανίζεται όταν τα αιμοφόρα αγγεία του πλακούντα αυξηθούν και εισχωρούν πάρα πολύ βαθιά μέσα στο τοίχωμα της μήτρας. Η εμφάνιση στιφρού πλακούντα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή απώλεια αίματος μετά τον τοκετό. Για την αντιμετώπισή του μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική αφαίρεση της μήτρας (κοιλιακή υστερεκτομή).

Στέρεη πρόσφυση πλακούντα. Εάν ο πλακούντας δεν έχει αποκολληθεί μέσα σε 30 έως 60 λεπτά μετά τον τοκετό, μιλάμε για στέρεη  πρόσφυση πλακούντα. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, και παραμείνουν υπολείμματα πλακούντα μέσα στη μήτρα μετά τον τοκετό, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη ή απειλητική για τη ζωή της  μητέρας, απώλεια αίματος.

Προβλήματα του πλακούντα:

Δημιουργία εμφράκτων: Παρατηρείται στον πλακούντα κυρίως των καπνιστριών. Τα έμφρακτα θα μπορούσαμε να πούμε ότι, πρακτικά «γερνούν» πρόωρα τον πλακούντα και δυσκολεύουν το έργο του.

Αποκόλληση του πλακούντα

Η αποκόλληση πλακούντα μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε στάδιο της εγκυμοσύνης. Πρόκειται για ένα μικρό ή μεγάλο μέρος του πλακούντα που »ξεκολλάει» από τη μήτρα και τα συμπτώματα μπορεί να είναι από απλά πονάκια μέχρι και εμφάνιση αίματος από τον κόλπο, σε ποσότητα ανάλογη με το μέγεθος της αποκόλλησης.

Οι διάφοροι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του πλακούντα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι:

Η ηλικία της μητέρας, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 40.

Η πρόωρη ρήξη των μεμβρανών. Αν για κάποιο λόγο, υπάρξει ρήξη των εμβρυικού σάκου και διαρροή υγρού από τον σάκο, ο κίνδυνος ορισμένων προβλημάτων του πλακούντα αυξάνει, όπως η πιθανότητα φλεγμονής .

Η πολύδυμη εγκυμοσύνη επίσης αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων προβλημάτων στον πλακούντα.

Διαταραχές της πήξης του αίματος . Κάθε κατάσταση η οποία μειώνει την ικανότητα του αίματος να πήξει ή αυξάνει την πιθανότητα της πήξης αυξάνει επίσης τον κίνδυνο για  ορισμένα προβλήματα στον πλακούντα, π.χ. θρομβοφιλία.

Προηγούμενη χειρουργική επέμβαση της μήτρας. Εάν είχατε μια προηγούμενη εγχείρηση στη μήτρα σας, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης ορισμένων προβλημάτων στον πλακούντα.

Επίσης, αν είχατε κάποιο  πρόβλημα με τον πλακούντα σας κατά την διάρκεια μιας προηγούμενης εγκυμοσύνης, ίσως να βρίσκεστε σε αυξημένο κίνδυνο να εμφανιστεί ξανά.

Η κατάχρηση ουσιών, όπως τα φάρμακα, το αλκοόλ, το τσιγάρο και άλλες επιβλαβείς ουσίες, οι οποίες δυστυχώς περνούν στον πλακούντα και μπορεί να βλάψουν και το έμβρυο.

Η έντονη κούραση, μια πτώση ή άλλου είδους πλήγμα στην περιοχή της κοιλιάς.

Σημαντικά προβλήματα υγείας, όπως σακχαρώδης διαβήτης, υψηλή αρτηριακή πίεση, αυξημένο σωματικό βάρος, φροντίστε λοιπόν να τα διαχειρίζεστε σωστά.

Ενημερώστε άμεσα  τον γιατρό σας  ή την μαία σας αν κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης παρατηρήσετε:

Κολπική αιμορραγία

Πόνο στην κοιλιά

Ταχείες και πολύ έντονες  συσπάσεις της μήτρας

Καταλήγοντας, ο χρυσός κανόνας που πρέπει πάντα να έχετε στο μυαλό σας, είναι ότι κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, για οποιοδήποτε σύμπτωμα ή απορία σας θα πρέπει να απευθύνεστε στον γιατρό σας ή την μαία σας, καθώς είναι οι πλέον υπεύθυνοι για την σωστή σας ενημέρωση και φροντίδα.

 

 

 

 

Άρσα Κιλιτζιάν

Μαία – Συντάκτρια Υγείας Δρόμοι