Πολλά έχουν λεχθεί κατά καιρούς για την περίοδο αυτή που ακολουθεί τον τοκετό ενώ πάντα δινόταν μεγάλη έμφαση στους κινδύνους για την λεχώνα μέχρι να «σαραντήσει». Στο κείμενο που ακολουθεί, θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε συνοπτικά στα ερωτήματα που κυρίως απασχολούν τις περισσότερες γυναίκες μετά τον τοκετό. Σε κάθε περίπτωση όμως η κάθε λεχωΐδα πρέπει να έχει υπόψη της, ότι πέρα από τις γενικές αυτές πληροφορίες, οι υπεύθυνοι προσωπικά γι’ αυτήν, είναι ο γιατρός της και η μαία της ή οι μαίες που την φροντίζουν κατά την παραμονή της στο Μαιευτήριο. Είναι απαραίτητο λοιπόν να απευθύνεται σε αυτούς για οποιαδήποτε απορία ή σύμπτωμα.

Λοχεία

Η περίοδος αυτή, που ξεκινά αμέσως μετά τον τοκετό και διαρκεί περίπου 6 εβδομάδες, ονομάζεται λοχεία. Κατά την διάρκεια της λοχείας, γίνονται πολύ μεγάλες αλλαγές στο ορμονικό προφίλ της γυναίκας, που επιδρούν στο σώμα αλλά και στην ψυχή της. Ξεκινά ο θηλασμός, και τα γεννητικά όργανα της λεχώνας αρχίζουν σταδιακά να επανέρχονται στην πριν την εγκυμοσύνη κατάσταση.

Λόχεια

Πρόκειται για υγρά που ρέουν από την μήτρα μέσω του κόλπου μετά τον τοκετό. Προέρχονται από την πλακουντιακή άλω (το σημείο όπου ήταν προσκολλημένος ο πλακούντας), καθώς όταν ο πλακούντας αποκολλάται από το τοίχωμα της μήτρας, αφήνει πίσω του ανοικτά αιμοφόρα αγγεία, τα οποία κλείνουν από μόνα τους, με αποτέλεσμα, η περιοχή αυτή να μοιάζει με ανοικτό τραύμα από το οποίο ρέει καθημερινά μια συγκεκριμένη ποσότητα αίματος. Τα λόχεια, που έχουν μία ιδιαίτερη και χαρακτηριστική μυρωδιά,  τις 3 – 4 πρώτες ημέρες είναι ανοικτού κόκκινου χρώματος. Μέσα σε μερικές ημέρες το χρώμα αρχίζει να σκουραίνει ενώ γίνονται πιο πυκνά.  Από την 10η ημέρα της λοχείας τα υγρά αρχίζουν να μειώνονται σε ποσότητα και το χρώμα τους γίνεται κιτρινωπό, μέχρι να σταματήσουν τελείως.

Η λεχώνα πρέπει να γνωρίζει ότι:

Η ποσότητα των λοχείων είναι διαφορετική για κάθε γυναίκα.

 Αν το αίμα που αποβάλλει αυξηθεί σε ποσότητα, ή έχει έντονη δυσοσμία, πρέπει να ενημερώσει την μαία ή τον γιατρό της.

Το αίμα αφού σταματήσει, μπορεί και πάλι να εμφανιστεί σε ακανόνιστα διαστήματα και σε μικρές ποσότητες.

Η λεχώνα, εφόσον αισθάνεται καλά, μπορεί να κάνει το μπάνιο της από την πρώτη ημέρα μετά τον τοκετό. (Δεν πρέπει να γεμίζει την μπανιέρα και να μπαίνει μέσα αλλά ναι κάνει  ένα απλό ντους).

Χρειάζεται τακτικό πλύσιμο και φροντίδα του περινέου με ήπιο αντισηπτικό για αποφυγή μολύνσεων καθώς και καλό πλύσιμο των μαστών.

Πόνος

Μετά τον τοκετό η μήτρα συσπάται για να : Α) Διευκολύνει την διαδικασία επούλωσης της πλακουντιακής άλου και β) για να μικρύνει από το βάρος του ενός περίπου κιλού  που είχε στο τέλος της εγκυμοσύνης φτάνοντας στα 60 γραμμάρια που θα ζυγίζει στο τέλος της λοχείας. Μετά τον τοκετό οι μύες της μήτρας χάνουν την ελαστικότητα τους με αποτέλεσμα να πονάνε όταν αρχίζει να συστέλλεται. Οι πόνοι αυτοί σε κάποιες γυναίκες δημιουργούν δυσφορία και ήπιο πόνο (μοιάζουν με τους πόνους της περιόδου), και γίνονται αντιληπτές συνήθως κατά τις 3 – 4 πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό.(υστερόπονοι).

Οι ενοχλήσεις αυτές, είναι συνήθως πιο έντονες στις πολύτοκες όπως και κατά την διάρκεια του θηλασμού, ο οποίος προκαλεί την έκκριση της ορμόνης ωκυτοκίνης που βοηθά στην παλινδρόμηση της μήτρας. Ενοχλήσεις επίσης υπάρχουν στο σημείο της περινεοτομής από τα ράμματα, καθώς και στο σημείο της τομής μετά από καισαρική τομή.

Θηλασμός

Το νεογνό μπορεί να θηλάσει αμέσως μετά τον τοκετό (αν δεν υπάρχουν αντενδείξεις), καθώς τις πρώτες 2-3 ημέρες εκκρίνεται το πύαρ ή πρωτόγαλα, που είναι πλούσιο σε λευκώματα και αντισώματα. Στην συνέχεια, μεταξύ τρίτου και τετάρτου 24ώρου η λεχώνα αρχίζει σιγά- σιγά να αισθάνεται το στήθος της βαρύ και γεμάτο αφού έρχεται πλέον το γάλα. Όσο πιο συχνά θηλάζει το νεογνό τόσο περισσότερο γάλα παράγει ο μαστός, μέχρι να υπάρξει συγχρονισμός του μηχανισμού παραγωγής γάλακτος από την μητέρα και της ποσότητας που έχει ανάγκη το παιδί.

Διατροφή

Η λεχώνα και θηλάζουσα μητέρα, έχει ανάγκη από μία ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε λευκώματα, βιταμίνες, σίδηρο αλλά και τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, για να διευκο-

λύνεται και η κένωση του εντέρου. Παράλληλα, ουσίες που περνούν στο γάλα, όπως είναι η νικοτίνη, τα φάρμακα ή οι ουσίες με έντονη οσμή, πρέπει να αποφεύγονται.

Σωματική άσκηση

Η σωματική άσκηση κατέχει πολύ σημαντική θέση και, εφόσον η λεχώνα είναι σε ανάλογη κατάσταση, μπορεί να την ξεκινήσει την επόμενη μέρα του τοκετού ενώ με το πέρασμα των ημερών, μπορεί να αυξάνει την διάρκειά της.. Έμφαση πρέπει να δίνεται σε ασκήσεις που αφορούν:

Την τόνωση του περινέου

Την καλή κυκλοφορία του αίματος με ιδιαίτερη προσοχή στα κάτω άκρα για την πρόληψη θρομβώσεων

Την ενίσχυση των ραχιαίων και κοιλιακών μυών

Σεξουαλική επαφή

Η έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας, επιτρέπεται μετά το πέρας της λοχείας και αφού έχει προηγηθεί εξέταση από τον γυναικολόγο. Άλλωστε, αυτό είναι κάτι που διαφοροποιείται από γυναίκα σε γυναίκα, αφού έχει να κάνει τόσο με την φυσική όσο και την ψυχική της κατάσταση.

Η πρώτη περίοδος

Η πρώτη περίοδος μετά τον τοκετό, θα εμφανιστεί σε 6 – 8 εβδομάδες όταν η γυναίκα δεν θηλάζει. Ενώ στην αντίθετη περίπτωση, μπορεί να καθυστερήσει για 4 – 6 μήνες. Στο σημείο αυτό για τις γυναίκες που θηλάζουν πρέπει να τονιστεί το εξής: Ο θηλασμός, κατά την διάρκεια του οποίου ενδεχομένως να αργήσει η περίοδος να εμφανιστεί, δεν τις προστατεύει από μία άλλη πιθανή εγκυμοσύνη.

Ψυχική κατάσταση

Κατά την διάρκεια της λοχείας, κι ενώ αλλάζει το ορμονικό προφίλ της γυναίκας, ο ψυχισμός της λεχώνας είναι εύθραυστος. Η συναισθηματική ευαισθησία της αυξάνεται και μπορεί να κλαίει χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Στην ζωή της προστίθενται νέες ευθύνες, κάτι που επίσης είναι αρκετό για να την φορτίσει συναισθηματικά. Αυτή η συναισθηματική φόρτιση δεν κρατά πολύ και καλό είναι η γυναίκα να αντιμετωπίζεται με κατανόηση και υπομονή από τον σύντροφο και το περιβάλλον της. Όταν λοιπόν η λεχώνα αισθανθεί μία ανάλογη κατάσταση καλό είναι να αφήσει τον εαυτό της ελεύθερο να κλάψει, αφού έτσι θα ανακουφιστεί και θα νιώσει καλύτερα.

Προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις που η κατάσταση αυτή γίνεται σοβαρότερη ή δεν υποχωρεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα η γυναίκα να υποφέρει και να αρνείται ή να μην είναι σε θέση να φροντίσει για τις καθημερινές της ανάγκες ή να ανταποκριθεί στις καθημερινές της υποχρεώσεις. Τότε θα πρέπει να ζητηθεί η συμβουλή ειδικού ψυχικής υγείας, που είναι σε θέση να αξιολογήσει και να αντιμετωπίσει την κατάσταση, αφού μπορεί να πρόκειται για μία σοβαρή παθολογική κατάσταση, που ονομάζεται «ψύχωση της λοχείας».

φωτο:mama365

 

 

 

 

Άρσα Κιλιτζιάν

Μαία-Συντάκτρια Υγείας Δρόμοι