Παρόλο που η λήψη τους από ανθρώπους που δεν έχουν άλλα προβλήματα υγείας θεωρείται γενικά ασφαλής, τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να έχουν ενοχλητικές παρενέργειες. Οι περισσότερες από αυτές, ωστόσο, είναι παροδικές.
Από την πρόσληψη βάρους μέχρι τις διαταραχές του ύπνου, οι παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών αποτελούν συχνά το λόγο που ορισμένοι ασθενείς δεν ξεκινούν ή διακόπτουν την θεραπεία τους. Δείτε ποιες είναι αυτές και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν.
1. Σωματικά συμπτώματα. Στην αρχή της θεραπείας με αντικαταθλιπτικά, μπορεί να υπάρξουν ανεπιθύμητες ενέργειες στο σώμα, όπως πονοκέφαλος, πόνος στις αρθρώσεις, μυϊκοί πόνοι, ναυτία, δερματικά εξανθήματα ή διάρροια. Αυτά τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και παροδικά. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Clinical Therapeutics εξέτασε πάνω από 40.000 ανθρώπους που είχαν πρόσφατα ξεκινήσει αντικαταθλιπτική θεραπεία και διαπίστωσε ότι οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν η κεφαλαλγία και η ναυτία. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν μια ανοχή σε αυτές τις πρώιμες παρενέργειες και σπάνια απαιτούν διακοπή των φαρμάκων.
2. Διαταραχές του ύπνου. Πολλοί άνθρωποι έχουν προβλήματα στον ύπνο τους, όταν αρχίζουν θεραπεία με αντικαταθλιπτικά (δυσκολία στην επέλευση ή εύκολη αφύπνιση κατά τη διάρκεια της νύχτας). Άλλοι τύποι διαταραχών που σχετίζονται με την λήψη αντικαταθλιπτικής θεραπείας (εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης/ SSRIs) περιλαμβάνουν εφιάλτες και υπνοβασία. Μια ανασκόπηση των διαταραχών του ύπνου σε άτομα που λαμβάνουν SSRIs, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychiatry, ανέφερε ότι περίπου το 22 % των ατόμων που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακά βιώνουν κάποιο είδος διαταραχής του ύπνου.
3. Υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η ημερήσια υπνηλία μπορεί να είναι αποτέλεσμα της διαταραχής του ύπνου κατά τη διάρκεια της νύχτας ή της άμεσης κατασταλτικής δράσης ενός αντικαταθλιπτικού. Αν ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο προκαλεί καταστολή, η λήψη του κατά την ώρα του ύπνου μπορεί να λύσει το πρόβλημα. Ειδικότερα οι παρενέργειες των SSRIs μπορεί να περιλαμβάνουν και καταστολή που προκαλεί υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και αϋπνία που προκαλεί εγρήγορση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Περίπου το 25 % των ανθρώπων που λαμβάνουν θεραπεία SSRI θα έχουν τη μία ή και τις δύο αυτές τις παρενέργειες.
4. Ημικρανία. Επειδή οι ημικρανίες τείνουν να είναι πιο συχνές σε άτομα με κατάθλιψη, οι άνθρωποι που παίρνουν φάρμακα για τις ημικρανίες θα πρέπει να είναι προσεκτικοί κατά τη λήψη των SSRIs. Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ημικρανίας, τα οποία ονομάζονται τριπτάνες και οι SSRIs αυξάνουν τα επίπεδα μιας χημικής ουσίας του εγκεφάλου, της σεροτονίνης. Εάν αυτά τα φάρμακα λαμβάνονται μαζί, ενδέχεται να οδηγήσουν σε «σύνδρομο σεροτονίνης», το οποίο προκαλεί έξαψη, ταχυκαρδία και πονοκέφαλο. Ρωτήστε το γιατρό σας για το πώς μπορείτε να αποφύγετε το σύνδρομο σεροτονίνης, αν λαμβάνετε και τα δύο φάρμακα.
5. Αύξηση βάρους. Η αύξηση του βάρους είναι παρενέργεια των αντικαταθλιπτικών που εμφανίζεται αργότερα και ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους που σταματούν οι ασθενείς να τα λαμβάνουν ή χρειάζονται αλλαγή της θεραπείας. Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς 30 λεπτά άσκησης τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας είναι το καλύτερο φάρμακο. Η πιθανότητα πρόσληψης βάρους εξαρτάται από το αντικαταθλιπτικό. Με την λήψη υδροχλωρικής παροξετίνης, περίπου το 25 % των ανθρώπων θα προσλάβουν περισσότερο από το 7 % του σωματικού τους βάρους.
6. Αυτοκτονία. Ο κίνδυνος η λήψη αντικαταθλιπτικών φαρμάκων να αυξήσει τις πιθανότητες αυτοκτονικού ιδεασμού έχει μελετηθεί εκτενώς. Σύμφωνα με το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας, λαμβάνοντας SSRI ή άλλο αντικαταθλιπτικό, διπλασιάζεται ο κίνδυνος αυτοκτονικού ιδεασμού, σε σύγκριση με τη λήψη εικονικού φαρμάκου. Ο συνολικός κίνδυνος αυτής της παρενέργειας για παιδιά, εφήβους και ενήλικες είναι 2 έως 4 %. Ένας λόγος για τον οποίο τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να οδηγήσουν σε αυτοκτονία είναι το γεγονός ότι μπορεί να δώσουν σε ένα πρόσωπο αρκετή ενέργεια για να φέρει εις πέρας ένα πλάνο αυτοκτονίας. Η τακτική παρακολούθηση από το γιατρό είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποτραπεί αυτή η ανεπιθύμητη δράση.
7. Σεξουαλικές διαταραχές. Οι παρενέργειες στο σεξουαλικό κομμάτι είναι οι πιο κοινές μακροπρόθεσμες παρενέργειες που προκαλούνται από τους SSRIs. Αυτές περιλαμβάνουν μειωμένη σεξουαλική επιθυμία, καθυστερημένη εκσπερμάτιση στους άνδρες καθώς και αδυναμία οργασμού στις γυναίκες. Έως το 60 % των ανθρώπων που λαμβάνουν SSRIs μπορεί να έχουν μία από αυτές τις παρενέργειες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι σεξουαλικές παρενέργειες είναι μία από τις μακροπρόθεσμες παρενέργειες που πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να ανεχθούν.