Άνθρωποι “ανήσυχοι, θορυβώδεις, μοναχικοί”. Αυτοί είναι οι πιο συχνοί όροι για να περιγράψει κανείς ένα άτομο που πάσχει από σχιζοφρένεια.

Η νόσος, που “πλήττει” 24 εκατομμύρια άτομα σε παγκόσμιο επίπεδο, γεννά κατά καιρούς, πολλά ερωτηματικά στους ασθενείς, στους γιατρούς αλλά και στους παρατηρητές, σχετικά με τον τρόπο που εμφανίζεται. Ποια είναι ακριβώς τα συμπτώματα ενός ασθενή με σχιζοφρένεια και ποιοι είναι οι κύριοι παράγοντες εμφάνισής της; Μέχρι σήμερα, πολλοί μελετητές  διαφωνούσαν για τον ρόλο των γονιδίων στην εκδήλωσή της.

Μια πρόσφατη μελέτη ωστόσο, από επιστήμονες 35 χωρών του Πανεπιστημίου Κάρντιφ, συνδέει την ασθένεια με ισχυρούς γενετικούς παράγοντες. Η έρευνα στηρίχθηκε στο γενετικό προφίλ περισσότερων από 37000 ασθενών το οποίο συγκρίθηκε με εκείνο περίπου 110000 ατόμων που δεν είχαν σχιζοφρένεια. Η μεγαλύτερη γενετική ανάλυση, που έχει γίνει ποτέ μέχρι σήμερα πάνω στη σχιζοφρένεια, συνδέει στενά την εκδήλωση της με γενετικούς παράγοντες.

Η σχιζοφρένεια αποδεδειγμένα, έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο.Η σχιζοφρένεια αποδεδειγμένα, έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο.

Όπως δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση “Nature”, η μελέτη αναφέρεται σε περισσότερα από 100 γονίδια που συνδέονται με προδιάθεση για σχιζοφρένεια, 83 εκ των οποίων ήταν άγνωστα μέχρι σήμερα. Πολλά από αυτά εμπλέκονται με το ανοσοποιητικό μας σύστημα, ενώ άλλα έχουν σχέση με την μεταφορά χημικών σημάτων μέσα στον εγκέφαλό μας.

Η βιολογική αναφορά της ασθένειας κατάφερε να την κατατάξει στην λίστα των “πραγματικών” ψυχικών νόσων, καθώς μέχρι πρότινος, ψυχικές νόσοι, όπως η συγκεκριμένη, δεν θεωρούνταν “πραγματικές”.

Ετυμολογία του όρου

Η σχιζοφρένεια, ως σύνθετη λέξη από τις αρχαίες ελληνικές “σχίζειν” (= διαχωρισμός) και “φρένα” (= λογική, μυαλό), είναι μια ψυχική νόσος στην οποία το άτομο απομακρύνεται από την πραγματικότητα του εξωτερικού κόσμου και εντάσσεται σε ένα δικό του φανταστικό περιβάλλον. Η ασθένεια εμφανίζεται συνήθως, στις νεαρές ηλικίες, (20- 30 ετών) και υπολογίζεται ότι επηρεάζει ένα ποσοστό της τάξεως του 0,4% έως 1% του πληθυσμού.

Μπερδεμένες σκέψεις, οπτικές ή ακουστικές παραισθήσεις, αυταπάτες, παραληρητικές ιδέες, αποδιοργανωμένη σκέψη, διαταραχή αισθημάτων και συναισθημάτων είναι τα κυριότερα χαρακτηριστικά που συνθέτουν έναν κόσμο ψευδαισθήσεων στον οποίο έχουν μάθει να ζουν τα άτομα αυτά.

Χαρακτηριστικό της σχιζοφρένειας, οι οπτικές παραισθήσεις 

Οι διαταραχές της σκέψης συνήθως, εντοπίζονται στην ομιλία του ασθενή η οποία είναι δυσνόητη και ασαφής. Ο φυσιολογικός ειρμός της σκέψης διακόπτεται συχνά, καθώς ο όγκος και η ταχύτητα των σκέψεων αλλάζουν γρήγορα, ενώ στις περισσότερες ιδέες δεν υπάρχει καμία λογική συσχέτιση.

Σύμφωνα με τους γιατρούς, υπάρχουν δύο κύριοι τύποι σχιζοφρένειας, η οξεία και η χρόνια. Η οξεία έχει σύντομη διάρκεια ενώ η χρόνια είναι μόνιμη. Μερικοί ασθενείς με οξεία σχιζοφρένεια έχουν μία απολύτως φυσιολογική συμπεριφορά και εμφάνιση. Ωστόσο, ορισμένοι μπορεί να εμφανίζουν από την αρχή, ακραία κοινωνική συμπεριφορά, ενώ συμβαίνει συχνά, πολλοί να χαμογελούν ή να γελούν χωρίς προφανή λόγο.

Ο Van Gogh ζωγραφίζει το πορτρέτο του ψυχιάτρου τουΟ Van Gogh ζωγραφίζει το πορτρέτο του ψυχιάτρου του

Ανάμεσα στους ασθενείς της σχιζοφρένειας, υπάρχουν και πολλοί διάσημοι. Μεταξύ άλλων, ο γνωστός ζωγράφος Vincent Van Gogh, ο συγγραφέας Jack Kerouac, η ηθοποιός Vivien Leigh, ο ζωγράφος Michelangelo, ο μουσικός Jim Gordon, ο μαθηματικός John Nash, η γυναίκα του 16ου προέδρου των ΗΠΑ Abraham Lincoln, Mary Todd Lincoln. Μάλιστα, ο Van Gogh νόσησε,  πριν δώσει τέλος στη ζωή του. Από στοιχεία προκύπτει πως οι τάσεις αυτοκαταστροφής τον οδήγησαν να ακρωτηριάσει το δεξί του αυτί, ενώ στο έργο του, “Ο Δόκτωρ Γκασέ” απεικονίζεται ο ίδιος ο ψυχίατρος του.

Η σχιζοφρένεια συχνά, ανησυχεί τους ανθρώπους και μόνο στο άκουσμά της. Η εμφάνισή της σε ήπια μορφή μπορεί να επιβραδύνει ή και να μην εμφανίσει ποτέ ακραίες μορφές κοινωνικής συμπεριφοράς. Εκείνο που οφείλουμε να θυμόμαστε, όπως είχε περιγράψει στο Βήμα η πρώτη καθηγήτρια πανεπιστημίου με σχιζοφρένεια, Έλιν Σακς, είναι ότι “δεν πρέπει να υποτιμάμε την δύναμη του ανθρώπινου εγκεφάλου, διότι ακόμη και στους ψυχικά νοσούντες μπορεί να υπάρχουν οι σπόροι της δημιουργικής σκέψης”.

Πηγή: pathfinder