Λέγεται, ότι ο αιώνας μας είναι ο αιώνας του άγχους και η νόσος της επόμενης γενιάς είναι η κατάθλιψη.
Παθολογικό άγχος βιώνουμε όταν είμαστε σε επιφυλακή και περιμένουμε την έλευση ενός επικείμενου κίνδυνου, ο οποίος μπορεί να μην είναι και ρεαλιστικός κίνδυνος, αλλά η αίσθηση μας, να μεγεθύνει την αξία του.

Δημιουργικό άγχος βιώνουμε όταν νιώθουμε μια κινητήρια δύναμη και ένταση που μας ενεργοποιεί και μας ωθεί είτε στο να ξεπεράσουμε μια επικείμενη πραγματική απειλή, είτε στο να βρεθούμε σε μια κατάσταση χρήσιμης δημιουργικής εγρήγορσης.
Το δημιουργικό άγχος μας κρατάει σε εγρήγορση και είναι υγιές ενώ το παθολογικό άγχος,συναντάται όταν βλέπουμε κινδύνους και απειλές και η αίσθηση μας αυτή είναι ανασταλτική από το να δοκιμάσουμε καινούρια πράγματα ή ακόμα και από το να είμαστε λειτουργικοί στην καθημερινότητα μας.

Και πότε βλέπουμε πολλές απειλές και κινδύνους; Όταν εμείς νιώθουμε μικρότεροι από τους κινδύνους, αρά βλέπουμε τον κίνδυνο ως μια απειλή που θα μας καταπιεί στη δίνη του.
Μπορεί η θεματολογία των απειλών να διαφέρει,(δηλαδή κάποιος να αγχώνεται για το ότι θα μιλήσει σε ένα συνέδριο και κάποιος άλλος να αγχώνεται, για το αν θα βγει νόστιμο το φαγητό για τους καλεσμένους του),αυτό όμως δεν κάνει τη θεματολογία λιγότερο ή περισσότερο σημαντική ,ούτε το βίωμα του άγχους, για δήθεν «υποδεέστερα» θέματα, να έχει μικρότερη αξία, καθώς μην ξεχνάμε ότι ο κάθε άνθρωπος βιώνει τον κόσμο του υποκειμενικά και κανένας «ανώτερος» δεν είναι σε θέση να το κατακρίνει ή να σχολιάσει αυτό.

Αν λοιπόν ,βιώνουμε έντονο άγχος για κάτι, ας αναλογιστούμε τα παρακάτω βήματα.
Το πρώτο βήμα είναι η συνειδητοποίηση του τι είναι άγχος και πότε το βιώνω. Ποιες είναι οι συνθήκες εκείνες που παρατηρώ τον εαυτό μου να αντιδράει με νευρικότητα, με επιθετικότητα, με κλείσιμο στον εαυτό μου, με λογόρροια (να μιλάω υπερβολικά),βιώνω ταχυπαλμία, ή γενικότερα σωματοποιημένα ασυνήθιστα συμπτώματα.
Μόλις αντιληφθούμε τις συνθήκες αυτές, το επόμενο βήμα είναι η επιθυμία μας να το αποβάλλουμε από τη ζωή μας.
Μπορεί απλά να επιλέξουμε και να μην το αποβάλλουμε. Να επιλέξουμε ότι θα συμφιλιωθούμε με το άγχος μας και να σταματήσουμε να συγκρουόμαστε με τον εαυτό μας.
Στην περίπτωση που επιλέξουμε να αλλάξουμε, τότε το επόμενο βήμα είναι η εκπαίδευση στη διαχείριση του άγχους.
Βασική προϋπόθεση είναι αρχικά να προσπαθήσω να μετριάσω όσα με αγχώνουν σε περιβάλλον ασφαλείας .Τα βήματα μου πρέπει να είναι σταδιακά, να μη μου δημιουργούν ανασταλτικό άγχος. Χρειάζονται παύσεις και αναπνοές, αν νιώθω ότι στρεσάρομαι και να έχω βρει δραστηριότητες αποσυμπίεσης για μετά.

Στην ψυχολογία κατά τη διαχείριση του άγχους, χρησιμοποιούνται κυρίως δύο συμπεριφοριστικές τεχνικές.
1) Η συστηματική αποευαισθητοποίηση, όπου είναι μια τεχνική σύμφωνα με την οποία, συσχετίζεται μια δυσλειτουργική συμπεριφορά (π. χ άγχος),με μια ευχάριστη κατάσταση χαλάρωσης (π. χ χαλάρωση μυών). Τότε, επειδή το άτομο δεν μπορεί να βιώνει ταυτόχρονα δύο ασυμβίβαστες καταστάσεις δημιουργείται αμοιβαία παρεμπόδιση και σταδιακά αποδυναμώνεται η δυσλειτουργική συμπεριφορά.
2) Η ψυχοκατακλυσμική θεραπεία είναι μια θεραπεία σύμφωνα με την οποία ο θεραπευόμενος έρχεται συνεχώς αντιμέτωπος με το αγχογόνο-φοβικό ερέθισμα και ο θεραπευτής φροντίζει να διατηρεί έντονο το άγχος του πελάτη, ώστε μετά τις πολλές επαναλήψεις, το άτομο να απομυθοποιήσει πια το αντικείμενο του φόβου του και να μειωθεί το άγχος του.

Καπετανάκη Ελευθερία, Ψυχολόγος-Παιδοψυχολόγος
Συμβουλευτική σχέσεων, οικογενειακή συμβουλευτική, συμβουλευτική εφήβων