Η κήλη αποτελεί πολύ συχνό πρόβλημα που προκαλεί εντονότατη δυσλειτουργία στην καθημερινότητα των ασθενών. Ωστόσο συχνά το παραβλέπουμε με αποτέλεσμα να απευθυνθούμε στον χειρουργό όταν αυτές μεγαλώσουν πολύ και κάνουν εξαιρετικά δύσκολη τη χειρουργική τους αποκατάσταση. Οι σύγχρονες τεχνικές ελάχιστα τραυματικής χειρουργικής όχι μόνο ελαχιστοποιούν την ταλαιπωρία του ασθενούς, αλλά μειώνουν τις πιθανότητες επανεμφάνισης της κήλης μετά τη διόρθωση.

Τι είναι κήλη;
Κήλη είναι ένα χάσμα οπουδήποτε στο κοιλιακό τοίχωμα μέσα από το οποίο περνάει (προπίπτει) κάποιο ενδοκοιλιακό όργανο μαζί με τον σάκκο που το περιβάλλει, δηλαδή το περιτόναιο. Μπορεί να προκληθεί από απότομη άρση μεγάλου βάρους, ή στο σημείο παλαιάς τομής μετά από ανοικτή επέμβαση.

Ποια τα κύρια συμπτώματα;
Η πρόπτωση σπλάγχνου μέσω της κήλης προκαλεί διόγκωση στο υπερκείμενο δέρμα και συχνά δυσφορία και πόνο ιδίως στην όρθια θέση, στη βάδιση και στη σεξουαλική επαφή. Εάν εγκλωβιστεί έντερο εκτός κοιλίας λόγω κάποιας κήλης, τα συμπτώματα ενδέχεται να είναι πιο έντονα με δυσκοιλιότητα, μετεωρισμό και σε ορισμένες περιπτώσεις απόφραξη του εντέρου (ειλεό), μια επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση χειρουργική παρέμβαση.

Υπάρχει θεραπεία της κήλης εκτός από τη χειρουργική επέμβαση;
Όχι. Η κήλη αποτελεί μηχανικό πρόβλημα. Είναι ένα σκίσιμο στο μυϊκό τοίχωμα. Δεν ανταποκρίνεται σε φάρμακα ή άλλου είδους συντηρητικά μέτρα. Η ζώνη κοιλίας, ο λεγόμενος κηλεπίδεσμος είναι χρήσιμος μόνο μετεγχειρητικά. Η χρήση του προεγχειρητικά μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό των οργάνων που προπίπτουν και να δυσκολέψει σημαντικά τη χειρουργική διόρθωση.

Ποιες οι κλασσικές χειρουργικές τεχνικές αντιμετώπισης;
Παραδοσιακά η κήλη διορθωνόταν με τομή 6-8 εκατοστών στο δέρμα. Ο χειρουργός διαχώριζε τον υποδόριο ιστό και ενίοτε μικρά αγγεία και νεύρα της περιοχής προκειμένου να φτάσει στο μυϊκό χάσμα που έπρεπε να αποκατασταθεί. Όταν αυτό καθαριζόταν ώστε να αποκαλυφθούν πλήρως τα χείλη του κηλικού στομίου, μπορούσε να το κλείσει με ράμματα ή με τοποθέτηση πλέγματος πάνω από αυτό ή συνδυασμούς των δύο τεχνικών. Η ανοιχτή τεχνική χρησιμοποιείται και σήμερα σε πολλά κέντρα που δεν υπάρχει εμπειρία στη λαπαροσκόπηση, αλλά παραμένει πολύτιμη προσπέλαση σε περιπτώσεις που δεν μπορεί να γίνει λαπαροσκόπηση.

Σε τι διαφέρει η λαπαροσκοπική από την κλασσική τεχνική;

Πέρα από τις πολύ μικρές τομές (των 5 χιλιοστών), τον μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο, την ταχύτερη ανάρρωση και τα άλλα γνωστά πλεονεκτήματα της λαπαροσκόπησης, ο χειρουργός έχει πολύ μεγάλη μεγέθυνση και εικόνα υψηλής ευκρίνειας κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Επίσης, θα πρέπει να τονιστεί ότι στη λαπαροσκόπηση το πλέγμα τοποθετείται κάτω από το χάσμα και έχει μεγαλύτερο εμβαδό επικάλυψης απ ‘ότι στην ανοικτή. Το αποτέλεσμα είναι ότι ως εκ τουτου οδηγεί σε μικρότερα ποσοστά υποτροπής, δηλαδή την πιθανότητα να ξαναβγει η κήλη μόλις ο ασθενής ξανασηκώσει βάρος.

Έχει θέση η ρομποτική στη χειρουργική της κήλης;
Η ρομποτική μπήκε στη χειρουργική προκειμένου να ξεπεραστούν συγκεκριμένοι περιορισμοί της λαπαροσκόπησης. Προσφέρει τρισδιάστατη απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου και εργαλεία με επτά βαθμούς ελευθερίας. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη χρησιμότητα της ρομποτικής στην αποκατάσταση της κήλης. Η δική μας εμπειρία δείχνει σαφές πλεονέκτημα της ρομποτικής κατά τους χειρισμούς αποκόλλησης των στοιχείων από τον κηλικό σάκκο σε δύσκολες βουβωνοκήλες, ιδίως μετα από επέμβαση προστατεκτομής στον άντρα. Επίσης πιστεύουμε ότι η ρομποτική συμβάλλει στην προστασία του λεπτού εντέρου κατά την εκτεταμένη συμφυσιόλυση στις μεγάλες κοιλιοκήλες.

Πόσο γρήγορη είναι η αποκατάσταση μετά το χειρουργείο; Πότε επιστρέφει ο ασθενής στις καθημερινές δραστηριότητες και πότε επιτρέπεται η άσκηση;
Οι περισσότεροι ασθενείς νιώθουν πολύ καλά και μπορούν να σιτισθούν λίγες μόλις ώρες μετά την επέμβαση. Επιστρέφουν στην καθημερινή τους ζωή την ίδια ή την επόμενη ημέρα με οδηγίες να αποφύγουν την άρση βάρους για 3-4 εβδομάδες. Αν είναι αθλητές μπορούν να επιστρέψουν σταδιακά στην προπόνηση μετά από το διάστημα αυτό, και στο αγώνισμα μετά την 6η εβδομάδα.

Άρθρο του Σ.Κ.Χειρίδη MD,MSc,PhD,FACS Γενικού Χειρουργού, Λαπαροσκόπου
Ιατρικό Κέντρο Αθηνών 2017