Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Lancet, η ανεργία και τα οικονομικά χρέη έχουν περιορίσει την πρόσβαση των Ελλήνων και ιδιαίτερα όσων ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, στην ιατρική περίθαλψη. Οι περικοπές στον προϋπολογισμό και οι ελλείψεις στο προσωπικό των νοσοκομείων έχουν εντείνει το φαινόμενο αυτό ακόμα περισσότερο.

Η ανεργία, που εκτινάσσεται σε δυσθεώρητα ύψη (αναρρίχηση της ανεργίας στο 34% έως το 2016 προβλέπει σε μελέτη του το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ), συντελεί ουσιωδώς στην υποβάθμιση της ποιότητος ζωής των πολιτών. Η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να διαδραματίσει έναν υποστηρικτικό αλλά όχι ευκαταφρόνητο ρόλο στην άμβλυνση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης σε κοινωνικό επίπεδο.

Συγκεκριμένα, αναγκαία κρίνεται η ενίσχυση υφιστάμενων δομών, όπως το κοινωνικό παντοπωλείο (όπου απαραίτητη είναι η θέσπιση δίκαιων κοινωνικών κριτηρίων και η ουσιαστική ενίσχυση των ευπαθών κοινωνικά ομάδων), το ΚΑΠΗ και η υποστήριξη των δημοτικών παιδικών σταθμών, που προσφέρουν τα μέγιστα σε γονείς και παιδιά.
Παράλληλα όμως θα πρέπει να θεσπιστεί σε όλους τους δήμους Γραφείο Υποστήριξης Ανέργων, με σκοπό αφενός μεν την ενημέρωση των ανέργων για θέσεις κατάρτισης ή απασχόλησης, αφετέρου δε την εκμάθηση σύνταξης ορθού βιογραφικού σημειώματος και την δυνατότητα εκμάθησης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ώστε ο άνεργος να μην απομονώνεται και να νιώθει μέλος ενός ευρύτερου συνόλου, εκμεταλλευόμενος παράλληλα τις ευκαιρίες που δίδονται από σύγχρονες τεχνολογίες και εργαλεία.

Το «κοινωνικό φροντιστήριο» αποτελεί μια καινούργια ενδιαφέρουσα ιδέα που πολλοί δήμοι υποστηρίζουν. Στελεχώνεται από εθελοντές εκπαιδευτικούς και απευθύνεται σε αδύναμους μαθητές που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για ιδιωτικό φροντιστήριο.
Εξάλλου, η επέκταση και ενίσχυση του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι» μπορεί να προσφέρει ουσιαστική στήριξη στους ανήμπορους δημότες και κατοίκους του κάθε δήμου και πρέπει να είναι προτεραιότητα για την εκάστοτε δημοτική αρχή.

Η με κοινωνικά κριτήρια παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης στα δημοτικά πολυιατρεία και η επέκταση των προγραμμάτων ιατρικής πρόληψης (με βάση προγράμματα παρακολούθησης χρονίως πασχόντων, αλλά και προγράμματα προστασίας ευπαθών κοινωνικών ομάδων, σε συνδυασμό με μαζικές και ουσιαστικές παρεμβάσεις ενημέρωσης και προληπτικού έλεγχου συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων) μπορούν επίσης να αποτελέσουν σημαντική πρωτοβουλία, την στιγμή μάλιστα που λόγω των περικοπών υποβαθμίζεται το Ε.Σ.Υ και είναι αδύνατη η πρόσβαση στην ιδιωτική υγεία σε μεγάλο τμήμα του πληθυσμού.

Τέλος, ενδιαφέρουσα ιδέα αποτελεί η σκέψη ορισμένων επιχειρηματιών για το λεγόμενο κοινωνικό καφέ, που ήδη εφαρμόζεται σε επιχειρήσεις στην Αθήνα, όπου ο πελάτης προπληρώνει έναν καφέ για κάποιον άπορο συμπολίτη του. Ανάλογες κινήσεις μπορούν να γίνουν και υπό την αιγίδα των δήμων, όπου ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ και ΟΧΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ, με τις τοπικές επιχειρήσεις θα υποστηρίζονται οι οικονομικά αδύνατοι δημότες και κάτοικοι. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα και την ενίσχυση των τοπικών επιχειρηματιών, μιας και είτε προπληρώνοντας ο πελάτης τον καφέ ή το φαγητό κάποιου άλλου συμπολίτη του, είτε συμμετέχοντας ο δήμος, τα τοπικά μαγαζιά ΘΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ και θα ενδυναμώνεται η ΤΟΠΙΚΗ ΑΓΟΡΑ .

Αναντίρρητα, το μεγάλο βάρος της προνοιακής πολιτικής επωμίζεται η κεντρική εξουσία μέσω των οργανωμένων δομών που οφείλει να έχει. Η τοπική αυτοδιοίκηση δρώντας επικουρικά, αλλά ουσιαστικά, δύναται να επιτελέσει σημαντικότατο έργο παρέχοντας πολύτιμη αρωγή όχι μόνον στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, αλλά και στο σύνολο του πληθυσμού. Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα σε τοπικό επίπεδο, το οποίο καλούνται να κερδίσουν οι μετέχοντες στα αυτοδιοικητικά δρώμενα.

 

 

 

 

Αλέξανδρος Ι. Νομικός
Ιατρός-Παθολογοανατόμος
Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών
Επιμελητής Α’ Ασκληπιείο Βούλας